2026 NATO zirvesi sona erdi

Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin sonuç bildirgesi, ittifakın yeni güvenlik yol haritasını ortaya koydu. Bildirgede, “Birimize yapılan saldırı hepimize yapılmıştır” ifadesiyle NATO’nun 5. Madde kapsamındaki kolektif savunma taahhüdü yeniden teyit edilirken, Rusya uzun vadeli tehdit olarak tanımlandı. Müttefiklerin savunma yatırımlarını artırması gerektiği vurgulanan bildiride, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın 2025’te savunma harcamalarını 139 milyar dolar yükselttiği belirtildi. NATO, 50 milyar doların üzerinde yeni savunma alımı, savunma sanayii üretim kapasitesinin artırılması ve ittifak içindeki savunma ticareti engellerinin azaltılması hedeflerini açıkladı.

Bildiride, Avrupa’nın NATO içinde daha fazla sorumluluk üstleneceği mesajı verilirken, yapay zeka ve “transatlantik savaş bulutu” gibi yeni nesil savunma teknolojilerine yatırım yapılacağı duyuruldu. Ukrayna’ya yönelik desteğin sürdürüleceği belirtilen bildiride, 2026 yılı için 70 milyar euroluk askeri yardım taahhüdü ve 2027’de de en az aynı seviyenin korunması hedefi yer aldı. İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği vurgulanırken, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisine saygı çağrısı yapıldı. NATO liderleri, zirveye ev sahipliği yapan Türkiye’ye teşekkür ederek Ankara Zirvesi Bildirisi’ni yayımladı.

İkinci gün neler yaşandı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamaları da zirvenin dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı. Trump, Tahran yönetimine ilişkin mesajlarında baskının sürdürüleceğini belirtirken, Orta Doğu’daki gelişmeler liderlerin güvenlik değerlendirmelerinde öne çıkan konular arasında oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve boyunca yoğun diplomasi trafiği yürüttü. Erdoğan’ın ABD Başkanı Trump’ın yanı sıra İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile gerçekleştirdiği görüşmelerde savunma sanayii, terörle mücadele ve bölgesel güvenlik başlıkları ele alındı. Türkiye-İngiltere arasında savunma alanındaki iş birliğinin stratejik ortaklık seviyesine taşınması, zirvenin öne çıkan ikili temaslarından biri oldu.

Erdoğan, Meloni ve Merz ile görüştü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında liderlerle temaslarını sürdürüyor.

Erdoğan, zirve programı kapsamında ilk olarak İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, ardından Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen görüşmeler basına kapalı yapıldı.

İtalya Başbakanı Meloni ile yapılan görüşmede Erdoğan'a; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Çağrı Erhan eşlik etti.

Almanya Başbakanı Merz ile gerçekleştirilen görüşmede ise Erdoğan'a Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ömer Çelik, Burhanettin Duran ve Akif Çağatay Kılıç katıldı.

NATO Zirvesi kapsamında yürütülen ikili görüşmelerde liderler, ittifak gündeminin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeleri ele alıyor.

Donald Trump ve Volodimir Zelenski görüşecek

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında gerçekleştireceği Zelenski görüşmesi öncesinde basın mensuplarının karşısına çıktı. Trump, zirve gündemindeki başlıkların yanı sıra İran ve Rusya-Ukrayna savaşı hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Trump, NATO üyelerinin ittifakı güçlendirmek için çaba gösterdiğini belirterek, "Bütün Avrupa NATO'yu kurtarmaya çalışıyor" ifadelerini kullandı.

İran'a ilişkin açıklamalarında sert bir ton kullanan Trump, Tahran yönetimine yönelik yeni adımlar atılabileceği mesajını verdi. Trump, "47 yıldır yaptıkları gibi yaramazlık yapıyorlar, belki onları bu gece de vururuz" ifadelerini kullanırken, İran'a karşı uygulanan baskının artırılabileceğini söyledi.

Trump, "Kurmaylarıma boru hattı olan hiçbir yeri vurmayın dedim ama zorunda kalırsak onları da vururuz" derken, İran'da rejim değişikliği hedeflemediklerini ancak gelişmelerin bu yönde ilerlediğini savundu.

Patriot hava savunma sistemlerine ilişkin soruya da yanıt veren Trump, Avrupa ülkelerine Patriot üretimi konusunda izin verilebileceğini belirtti. Trump, "Bana da bir kuş fısıldadı. Avrupa'ya Patriot üretme izni verebiliriz" dedi.

Rusya-Ukrayna savaşına da değinen Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in "çok büyük baskı altında" olduğunu ifade etti. Ukrayna için güvenlik garantileri konusundaki soruya ise Trump, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna'nın daha iyi bir konuma geleceğini söyledi.

Trump, "Aslında bizim sorunumuz değil ama insanlar ölüyor" ifadelerini kullanarak, Putin'e savaşı ne zaman bitireceğini sorduğunu aktardı.

ABD Başkanı ayrıca, Zelenski'den daha sık Putin ile görüştüğünü belirterek, Ukrayna ve Rusya arasında bir barış anlaşmasına güvenebileceğini ancak İran konusunda aynı görüşte olmadığını dile getirdi.

ABD heyeti Şara ile görüştü

Ankara'da kritik temas: Suriye ve ABD heyetleri NATO Zirvesi marjında görüştü

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara'da ABD heyetiyle görüştü.

Suriye Cumhurbaşkanlığının sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamaya göre Şara ve beraberindeki heyet, ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack başkanlığındaki ABD Kongresi üyelerinden oluşan heyetle bir araya geldi.

Görüşmede Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi İbrahim el-Ulabi ve Dışişleri Bakanlığı ABD Daire İşleri Sorumlusu Saad Barud da hazır bulundu.

ABD heyetinde ise Demokrat Parti'den Senato Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Senatör Jeanne Shaheen ile Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın yanı sıra Kongre üyeleri yer aldı.

Ankara'daki temas, NATO Zirvesi'nin yoğun diplomasi trafiği içerisinde Suriye dosyasına ilişkin dikkat çeken görüşmelerden biri olarak öne çıktı.

NATO Zirvesi Sonuç Bildirgesi yayınlandı

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ardından zirvenin sonuçlarını içeren "Ankara Zirvesi Bildirisi" yayımlandı.

Bildiride, NATO'nun kolektif savunma anlayışının temelini oluşturan 5. Maddeye yönelik "sarsılmaz bağlılık" vurgusu yapılırken, ittifakın güvenlik tehditlerine karşı caydırıcılığını artırma kararlılığı yinelendi.

Liderler, Rusya kaynaklı tehditler ile terörizm başta olmak üzere güvenlik risklerine karşı savunma yatırımlarının artırılması konusunda mutabık kalırken, Ukrayna'ya yönelik askeri desteğin de devam edeceğini açıkladı.

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirveye teşekkür edilen bildiride, transatlantik güvenliğin geleceğine ilişkin savunma kapasitesi, teknoloji ve ittifakın uzun vadeli hedeflerine yönelik önemli adımlar paylaşıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Macron ile görüştü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında liderlerle temaslarını sürdürüyor.

Erdoğan, zirve marjındaki ikili görüşmeleri kapsamında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ağırladı. Basına kapalı gerçekleşen görüşmede, iki ülke ilişkileri ve NATO gündemindeki başlıkların ele alındığı belirtildi.

Görüşmede Erdoğan'a; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç eşlik etti.

Politico: Trump’ın Ankara kararında Erdoğan etkisi

ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Zirvesi için Ankara’ya gelme kararında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile kurduğu yakın kişisel ilişkinin belirleyici rol oynadığı öne sürüldü.

Politico’nun haberinde, eski ABD’nin Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey’nin, Trump’ın Erdoğan’ı "konuşmaktan çok iş yapan" bir lider olarak gördüğü yönündeki değerlendirmesine yer verildi.

Habere göre uzmanlar, Trump ile Erdoğan arasındaki yakın ilişkinin Türkiye’nin NATO içindeki konumunu güçlendirdiğini değerlendirirken, Avrupalı müttefiklerin de zirvenin Trump’ın sert çıkışlarına sahne olmadan tamamlanmasını umut ettiği ifade edildi.

Politico, iki lider arasındaki yakın diyaloğa rağmen Türkiye’nin F-35 programına dönüşü önündeki S-400 engelinin varlığını koruduğunu ve bu konuda belirsizliğin sürdüğünü aktardı.

Liderlerin akşam yemeği menüsü

Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında devlet ve hükümet başkanları onuruna verilen resmi akşam yemeğinin menüsü, iki Michelin yıldızlı Türk şef Fatih Tutak imzası taşıdı

Başlangıç: Taş fırın pide, Trabzon tereyağı, Hizan Karakovan balı, zeytinyağlı sebze sote ve yanık Denizli yoğurdu.

Ara sıcak: Yanık Denizli yoğurdu ve isli Ayaş salçası eşliğinde Kayseri mantısı.

Ana yemek (balık seçeneği): Tarama, Urla sakız enginarı ve Tokat yaprağı ile servis edilen deniz levreği.

Ana yemek (et seçeneği): Yanık Trabzon tereyağı, köz patlıcan ve kuzugöbeği mantarlı firik pilavı eşliğinde ağır ateşte pişmiş dana kaburga.

Tatlı: Antep fıstığı köpüğü, Maraş dondurması ve bergamot ile servis edilen Sütlü Nuriye.

NATO’da 2027 zirvesi için Trump endişesi

NATO’nun, ABD Başkanı Donald Trump ile yeni bir gerilim yaşanmaması amacıyla 2027’de düzenlenmesi planlanan yıllık liderler zirvesini ertelemeyi değerlendirdiği belirtildi.

Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Arnavutluk’ta yapılması planlanan zirvenin ertelenmesi seçeneği, NATO liderlerinin Ankara’da bir araya geldiği hafta daha güçlü şekilde gündeme geldi.

Trump, Ankara’daki NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, zirveye katılımında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan "sıcak ilişkilerinin" etkili olduğunu söylemişti. Trump ayrıca zirve sürecinde NATO’ya yönelik eleştirilerini yineleyerek ittifakın önemine ilişkin sorgulamalarını dile getirmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Ukrayna için Trump'ın vizyonunu destekliyoruz

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Liderler Zirvesi öncesi açıklamalarda bulunuyor

Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

• Güvenlikle bağlantılı harcamalarda şimdiden yüzde 1,5'luk bütçe hedefine ulaştık. Böylece yüzde 5 hedefine 2035'ten 5 yıl önce ulaşmayı hedefliyoruz. Üretim ve ihracat kapasitesi olarak dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını karşılamış olacağız.

• Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ittifakın hizmetine sunmak gayretindeyiz. İHA ve SİHA'ları gerçek muharebe alanlarında başarıyla kullanana bir müttefik olarak, insansız araçlara karşı koyma merkezimizi de NATO'ya akredite edeceğiz. NATO 3.0 hedefine en kısa sürede ulaşmamız için şu iki hususa dikkat çekmek isterim. Birincisi savunma işbirliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamaların kaldırılmasıdır. İkincisi Avrupalı müttefikler olarak kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken, transatlantik ilişkileri zayıflatacak tasarrruflardan kaçınmamız gerekiyor. Burada AB üyesi müttefiklerimize seslenmek istiyorum. Aklın ve mantığın emrettiği bir işbirliği mümkünken, birlik üyesi olmayanların dışlanması Avrupa'da hiç arzu etmediğimiz suni bir bölünmeye yol açacaktır.

• Değerli mevkidaşlarım, Ukrayna savaşında Sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyorum. Ukrayna'ya kendi milli envanterimizden sağladığımız askeri desteğe ek olarak katkımızı sürdüreceğiz. Ukrayna'yı desteklerken Rusya'yı barışa yönlendirecek iletişim kanallarından istifade ediyoruz.

• Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız. Türkiye'nin savunması için, ABD ve İspanya başta olmak üzere ilave hava savunma sistemi sağlayan Almanya ve İtalya'ya teşekkür ediyorum.

• Orta Doğu'da kalıcı barış anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguluyorum. Gazze ve Lübnan'da sükunetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü bir kez daha söylemek istiyorum.

Erdoğan ve Rutte liderleri karşıladı: Kritik zirve başlıyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Rutte zirve öncesi liderleri karşıladı. Liderler, kısa açıklamaların ardından kapalı toplantılarını gerçekleştirecek.

Merz’den Ankara mesajı: "NATO içinde yeni bir ruh oluşturacağız"

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, ittifakın daha güçlü ve daha birlik içinde hareket edeceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a zirveye ev sahipliği ve hazırlıklar için teşekkür eden Merz, savunma harcamalarının artırılması, Avrupa’nın güvenliği ve Ukrayna’ya verilen desteğin zirvenin ana gündem başlıkları arasında yer alacağını ifade etti.

Merz: "NATO daha Avrupalı hale gelecek"

Geçen yıl Lahey’de alınan savunma harcamalarını artırma kararlarının uygulanmaya başladığını belirten Merz, Avrupa Birliği ülkeleri ve NATO genelinde savunma yatırımlarının yükseldiğini söyledi.

NATO’nun transatlantik yapısını koruyarak aynı zamanda "daha Avrupalı" bir yapıya dönüşeceğini ifade eden Merz, Almanya, Norveç ve Kanada arasındaki denizaltı iş birliğini uzun vadeli savunma ortaklığına örnek gösterdi.

Savunma sanayisinde ortak üretim ve kapasite artışının NATO’nun caydırıcılığını güçlendireceğini belirten Merz, Ankara Zirvesi’nden ittifaka "yeni bir ruh" kazandıracak kararlar çıkmasını beklediğini dile getirdi.

Ukrayna’ya iki yılda 140 milyar avroluk destek planı

Merz, zirvede Ukrayna’daki savaşın da ele alınacağını belirterek, Avrupa ülkelerinin 2026 ve 2027 yıllarında Ukrayna’ya toplam 140 milyar avroluk askeri ve mali destek sağlamaya yönelik ortak girişim başlattığını açıkladı.

Rusya’ya zirve kapsamında net bir mesaj verileceğini belirten Merz, "Rusya'nın bu savaşı kazanma şansı yok. Savaş hedeflerine ulaşamayacaklar" ifadelerini kullandı.

Savaşın sona ermesinin Moskova’nın kararına bağlı olduğunu söyleyen Merz, çatışmaların mümkün olan en kısa sürede bitmesinin Avrupa, Rusya ve küresel barış açısından olumlu sonuçlar doğuracağını vurguladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'li mevkidaşıyla bir araya geldi

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Rubio ile bir araya geldi.

Trump'tan İran mesajı: "Bence ateşkes bitti"

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşmesi öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran’la ateşkesin sona erdiğini düşündüğünü belirten Trump, Tahran yönetimine yönelik sert ifadeler kullandı.

Trump, "Bence bitti" diyerek İran’la sağlanan ateşkesin fiilen devam etmediğini savundu. İran yönetimini "yalancı" olmakla suçlayan Trump, "Ellerinde nükleer silah olsa kullanırlardı" ifadelerini kullandı.

İranlı yetkililerin anlaşmaların ardından kamuoyuna farklı açıklamalar yaptığını öne süren Trump, bu nedenle Tahran yönetimiyle yürütülen müzakerelere güvenmediğini söyledi.

Trump ayrıca NATO içinde savunma yük paylaşımı tartışmalarını yeniden gündeme getirirken, İspanya’yı eleştirdi ve Grönland’ın ABD açısından stratejik önemine ilişkin mesajlarını yineledi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise İran ve savunma harcamalarının artırılması konularında Trump’a destek verdi.

Trump’tan NATO müttefiklerine savunma harcaması eleştirisi

Trump, NATO içindeki yük paylaşımı konusunda ABD’nin orantısız bir sorumluluk üstlendiğini savundu. Özellikle İspanya’yı hedef alan Trump, Madrid yönetimini "korkunç bir NATO ortağı" olarak nitelendirdi.

ABD’nin Avrupa’nın güvenliği için büyük maliyet üstlendiğini ancak müttefiklerden yeterli katkı görmediğini öne süren Trump, savunma harcamaları konusundaki eleştirilerini yineledi.

Grönland’ın stratejik önemine vurgu

Trump, Grönland’ın ABD açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, Danimarka’nın adayı geçmişte ABD’ye vermesi gerektiğini savundu. Trump, "Geri vermemeliydik" ifadelerini kullandı.

Panama Kanalı’na ilişkin daha önceki açıklamalarına da değinen Trump, Çin’in bölgede nüfuz kurmasına izin vermeyeceklerini söyledi.

Rutte’den Trump’ın savunma çağrılarına destek

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İran’ın nükleer kapasitesini hedef alan adımların İsrail ve bölgenin güvenliği açısından önemli olduğunu belirterek Trump’a destek verdi.

Rutte ayrıca Trump’ın müttefiklerin savunma harcamalarını artırması yönündeki çağrılarının NATO içinde karşılık bulduğunu ifade etti. Avrupa ülkelerinin son dönemde savunmaya daha fazla kaynak ayırdığını belirten Rutte, bunun ittifakın kapasitesi açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi.

Suriye lideri Şara Ankara’da: Trump ile görüşmesi bekleniyor

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Şam’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Ankara’ya geldi.

Şara’nın, 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara’da bulunan ABD Başkanı Donald Trump ile kritik bir görüşme gerçekleştirmesi bekleniyor.

Suriye’nin NATO üyesi olmaması nedeniyle Şara’nın ziyareti zirvenin resmi programında yer almıyor. Ancak Suriye lideri, zirve kapsamında Türkiye’de bulunan liderlerle ikili temaslarda bulunmak üzere Ankara’ya geldi.

Macron’un da NATO Zirvesi için başkentte bulunması nedeniyle Fransa-Suriye hattındaki diplomatik temasların Ankara’da devam etmesi bekleniyor.

Polonya, Estonya ve Litvanya’dan Rusya’ya karşı birlik mesajı

NATO Zirvesi öncesinde açıklamalarda bulunan Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Estonya Başbakanı Kristen Michal ve Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Rusya’nın Avrupa için temel güvenlik tehdidi olmaya devam ettiğini söyledi.

Üç lider, NATO’nun caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesi, savunma harcamalarının artırılması ve Ukrayna’ya yönelik desteğin sürdürülmesi çağrısında bulundu.

Polonya’dan ABD’nin kalıcı askeri varlığı çağrısı

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ABD Başkanı Donald Trump’ı NATO’nun "direği ve bel kemiği" olarak nitelendirerek, transatlantik ilişkilerin önemine dikkat çekti.

Polonya’da ABD askerleri için kalıcı bir üs kurulmasını istediklerini belirten Nawrocki, "Temel tehdit Rusya'dır. Burada birbirimizi güçlendirmek için bulunuyoruz." ifadelerini kullandı.

Estonya’dan savunma harcamalarını artırma çağrısı

Estonya Başbakanı Kristen Michal, müttefiklerin savunma harcamalarını artırması ve Ukrayna’ya verilen desteğin somut hedeflerle devam ettirilmesi gerektiğini söyledi.

NATO’nun Baltık Denizi’ndeki faaliyetlerini sürdürdüğünü belirten Michal, ABD’nin Baltık ülkelerine yönelik desteğinin hem müttefikler hem de Rusya açısından önemli bir mesaj taşıdığını ifade etti.

Litvanya’dan NATO’nun 5. maddesi vurgusu

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Ukrayna’nın Avrupa’nın güvenliği için mücadele ettiğini belirterek, NATO’nun kolektif savunma ilkesinin yer aldığı 5. maddenin tartışmaya açık olmaması gerektiğini söyledi.

" Eğer 5. maddeye dair herhangi bir şüphe bırakmazsak Rusya bunu test etmeyecektir." ifadelerini kullanan Nauseda, bunun sağlanması için savunma harcamalarının ve hava savunma kapasitesinin artırılması gerektiğini vurguladı.

Orta Doğu’daki gerilime de değinen Nauseda, ihtiyaç duyulması halinde Litvanya’nın Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme çalışmalarına katkı sağlamaya hazır olduğunu ifade etti.

'Koltuk krizi' sonrası Erdoğan ve Von der Leyen görüşmesi

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile çalışma yemeğinde bir araya gelecek.

Brüksel-Ankara hattındaki gerilimli geçmişin ve hukukun üstünlüğüne ilişkin tartışmaların gölgesinde gerçekleşecek görüşmede, tarafların stratejik iş birliği ile Avrupa Birliği’nin temel ilkeleri arasında denge kurmaya çalışması bekleniyor.

Görüşme öncesinde Avrupa basınında, 2021 yılında yaşanan ve "Sofagate" olarak adlandırılan protokol krizi de yeniden gündeme geldi. Avrupa Komisyonu Sözcülüğü, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Herkesin akşam yemeği için uygun bir şekilde masaya oturacağını bekliyorum" ifadelerini kullanarak protokol tartışmalarına gönderme yaptı.

Türkiye’nin S-400’leri için Dubai formülü gündemde

Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentine gönderilmesi seçeneğinin değerlendirildiği belirtildi.

Söz konusu formülün, ABD’nin CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi sürecinde gündeme gelen seçeneklerden biri olduğu ifade ediliyor.

Liderlerden zirve öncesi kritik mesajlar

ABD yönetiminin Türkiye’ye Patriot hava savunma sistemi satışına sıcak baktığı belirtilirken, Ankara’nın S-400 sistemlerinin geleceğine ilişkin Rusya ile görüşmelerini sürdürdüğü aktarılıyor.

NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da bulunan Demokrat Senatör Jeanne Shaheen de S-400 konusunda kabul edilebilir bir çözüm bulunması halinde Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün Kongre’de destek görebileceğini söyledi.

NATO Zirvesi öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Yunanistan, Macaristan ve Bulgaristan liderleri; savunma harcamaları, Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler ve ikili ilişkiler başta olmak üzere gündemdeki birçok konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yunanistan: NATO taahhüdünü sürdürüyor

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, ülkesinin NATO’ya yönelik taahhütlerinin devam ettiğini belirterek, silahlı kuvvetlerin modernizasyonu için 25 milyar avroluk bir program yürüttüklerini açıkladı.

Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Miçotakis, "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu oldum." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, ABD ile İran arasında varılan mutabakata uyulmasının önemine de değinerek, Orta Doğu’da gerilimin yeniden tırmanmasının enerji fiyatları üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Macaristan: Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyeceğiz

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, NATO’nun birlik içinde kalmasının ortak çıkar olduğunu belirterek, ülkesinin savunma harcamalarını artıracağını ve 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’i seviyesine ulaşmayı hedeflediğini söyledi.

Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Magyar, Rusya’yı "saldırgan", Ukrayna’yı ise "kurban" olarak nitelendirdi. Ancak Macaristan’ın Ukrayna politikasında değişiklik olmayacağını vurgulayan Magyar, "Ukrayna'ya insani yardımlarımız sürecek ancak silah ya da asker göndermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Magyar, NATO Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme gerçekleştirdiğini belirterek, ilerleyen dönemde ikili bir görüşme yapılması konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı.

Bulgaristan’dan savunma harcamaları ve Grönland mesajı

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, NATO’nun kapsamlı bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek, Avrupa’daki müttefiklerin ortak savunmaya daha fazla katkı sağlaması gerektiğini söyledi.

NATO’nun savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma hedefinin yalnızca askeri kapasitenin artırılmasını kapsamadığını ifade eden Radev, ulaştırma altyapısı, bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında da yatırımlar yapılması gerektiğini vurguladı.

Ukrayna’ya yönelik desteğin Bulgaristan’ın ekonomik imkânlarıyla uyumlu olması gerektiğini belirten Radev, bu sürecin sosyal harcamaları olumsuz etkilememesi gerektiğini söyledi.

Grönland’a ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Radev, "Avrupa'nın, Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkânları sunması gerektiğini düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Türkiye ve İngiltere’den kapsamlı güvenlik ve savunma anlaşması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın, NATO Zirvesi kapsamında savunma sanayii, terörle mücadele ve siber güvenlik başlıklarını içeren kapsamlı bir güvenlik ve savunma iş birliği anlaşmasına imza atması bekleniyor.

Anlaşmayla iki ülke arasında savunma sanayii alanındaki iş birliğinin derinleştirilmesi, hibrit tehditlere karşı ortak çalışmaların artırılması ve terörle mücadelede koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.

Fransa ile Yunanistan arasında 2021 yılında imzalanan savunma paktına benzer nitelikler taşıdığı belirtilen anlaşmanın ayrıntılarının kamuoyuyla paylaşılmayacağı ifade ediliyor.

Hollanda Başbakanı: İran'a ateşkes ihlallerinin kabul edilmeyeceği gösterilmeli

NATO Liderler Zirvesi oturumu öncesinde konuşan Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Orta Doğu'daki "kırılgan" ateşkesin ihlal edilmesine izin verilmemesi gerektiğini belirterek, İran'a ateşkes ihlallerinin kabul edilmeyeceğinin açık şekilde gösterilmesi gerektiğini söyledi.

Jetten, bununla birlikte diplomatik çabaların sürdürülmesinin de önem taşıdığını vurgulayarak, "Müzakerelerin devam etmesi ve bir çözüme ulaşılması için azami diplomatik baskı uygulanmalı." ifadelerini kullandı.

Kanada, savunma harcamalarını iki yılda yüzde 4’e çıkaracak

Kanada Başbakanı Mark Carney, NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada Rusya’yı "doğrudan tehdit" olarak tanımlarken, ülkesinin savunma harcamalarını gelecek iki yıl içinde gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1,5’inden yüzde 4’üne yükselteceğini açıkladı.

Carney, NATO içinde savunma yükünün giderek ABD’den Kanada ve Avrupa ülkelerine doğru kaydığını belirterek, bu sürecin hız kazandığını söyledi. Ankara’ya gelmeden önce ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğünü aktaran Carney, Trump’ın da müttefiklerin savunma konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesini istediğini ifade etti.

Kanada Başbakanı, İran’ın Suudi Arabistan ve Katar’daki hedeflere yönelik saldırılarını ise "sorumsuzca" olarak nitelendirerek, bölgedeki gerilimin azaltılması çağrısında bulundu.

Müttefikler NATO Zirvesi’nin ikinci gününde kritik başlıkları ele alacak

NATO Zirvesi’nin ilk gününde ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’ya yönelik mesajları ve Türkiye hakkındaki açıklamaları öne çıkarken, liderler ikinci günde resmi oturumlarda bir araya gelecek. Zirvenin sonunda yayımlanması beklenen ortak bildiriyle ittifakın gelecek dönemde izleyeceği yol haritasının netleşmesi bekleniyor.

Savunma harcamaları

Liderler, geçen yıl belirlenen savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarılması hedefindeki mevcut durumu ele alacak. NATO, Ankara Zirvesi’ni müttefiklerin bu yöndeki taahhütlerini uygulama seviyesinin değerlendirileceği ilk kapsamlı toplantı olarak değerlendiriyor.

Savunma sanayii

Zirvenin ilk gününde duyurulan milyarlarca dolarlık savunma anlaşmalarının ardından, liderler artan savunma bütçelerinin üretim kapasitesine ve ortak tedarik projelerine nasıl aktarılacağını değerlendirecek. NATO, ekonomik kaynakların daha hızlı şekilde somut askeri kabiliyetlere dönüştürülmesini amaçlıyor.

NATO 3.0

ABD’nin Avrupa’dan daha fazla sorumluluk almasını öngören "NATO 3.0" yaklaşımı da liderlerin ele alacağı başlıklar arasında yer alacak. Yeni modelle birlikte Avrupa’nın konvansiyonel savunmada daha etkin bir rol üstlenmesi, ABD’nin ise nükleer caydırıcılıktaki öncü konumunu koruması hedefleniyor.

Ukrayna

Müttefikler, Ukrayna’ya sağlanan askeri desteğin sürdürülmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunacak. Kiev yönetiminin özellikle hava savunma sistemleri talebini gündeme getirmesi beklenirken, Ukrayna’nın NATO üyeliği konusundaki mevcut yaklaşımın korunacağı öngörülüyor.

Ortak bildiri

Zirve sonunda açıklanacak ortak bildiride, müttefiklerin ortak savunma taahhüdünün yeniden vurgulanması, Rusya’nın uzun vadeli tehdit olarak tanımlanması, terörle mücadeleye ilişkin mesajlar verilmesi ve Ukrayna’ya 2026-2027 döneminde yaklaşık 70 milyar avro tutarında askeri destek sağlanmasına yönelik taahhüdün yer alması bekleniyor.

Trump, İran saldırısı emrini Ankara’da verdi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndaki İran hedeflerine yönelik saldırı emrini NATO Zirvesi için bulunduğu Ankara’da verdiği belirtildi.

Axios’un haberine göre Trump, Ankara’da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent ile bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıya Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve zirve kapsamında Ankara’da bulunan diğer yetkililerin de katıldığı aktarıldı.

ABD’li bir yetkili, Trump’ın saldırıyı Ankara’da onayladıktan sonra operasyonun gerçekleştirilmesi için emir verdiğini söyledi. Yetkili, "Bu tepki, İran’ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen masum gemilere yönelik gerçekleştirdiği uluslararası terör eylemlerinin doğrudan bir sonucudur. İranlılar bu absürt adımlarının sonuçlarının farkındaydı, buna rağmen bu saldırıları düzenlemeyi seçtiler" ifadelerini kullandı.

ABD, İran’ın ticari gemileri hedef almasına karşılık gerçekleştirilen saldırıda 80’den fazla hedefin vurulduğunu açıklamıştı.

Rutte: Putin bizimle oynamasın

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ikinci gününde yaptığı açıklamalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka bağlılığını sürdürdüğünü belirterek, müttefiklerden daha fazla savunma harcaması talep etmesinin haklı olduğunu söyledi.

Beştepe’de liderler toplantısı öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rutte, zirve bildirisinde Rusya’nın NATO için uzun vadeli tehdit olarak yeniden vurgulanmasını beklediğini ifade etti.

Savunma harcamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rutte, yüzde 5 hedefinin artık uygulanma aşamasına geçmesi gerektiğini belirterek, "Yüzde 5 taahhüdü verildi, şimdi bu taahhüdü yerine getirme zamanı." dedi. Savunma için ayrılan bütçelerin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Rutte, "Kendinizi dolar, euro veya lirayla koruyamazsınız. Üniforma giyen insanlara ihtiyacınız var." ifadelerini kullandı.

Trump'ın Avrupa'daki ABD askerleri ve Grönland'a ilişkin açıklamalarının da sorulduğu Rutte, "Trump ekibin tamamen sadık bir parçası. NATO, ABD’nin de çıkarına. ABD’nin bir beklentisi var; Avrupalıların ve Kanadalıların onlar kadar harcaması yapması. Ben ve odadaki birçok kişi bunu haklı buluyor." dedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e de mesaj gönderen Rutte, "Putin’e vereceğim mesaj şu: Bu ittifak topraklarının her parçasını korur. Biz savunmacıyız, asla kimseye saldırmayız. Biz kendi yaşam biçimimizi koruruz, demokrasimizi, topraklarımızı koruruz. Bizimle oynama." ifadelerini kullandı.

Macron, zirvenin ikinci gününe koşuyla başladı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, NATO Zirvesi’nin ikinci gününe ekibiyle birlikte Ankara’daki Seğmenler Parkı’nda koşu yaparak başladı. Macron’un koşusu sırasında park, güvenlik önlemleri kapsamında geçici olarak ziyarete kapatıldı.