Afganistan'a yönelik kitlesel sınır dışı işlemleri insani krizi büyütüyor

Bölgesel göç hareketlerinde büyük artış

Pakistan ve İran, 2021 yılından bu yana yaklaşık altı milyon Afgan vatandaşını ülkelerine geri gönderdi. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) verilerine göre, sadece bu yıl içinde bir milyon kişi sınır dışı edilerek veya kendi imkanlarıyla Afganistan'a dönmek zorunda kaldı. Komşu ülkelerin hem kayıtlı hem de belgesiz göçmenlere yönelik denetimlerini sıkılaştırması, bu devasa göç dalgasını tetikleyen temel unsur olarak öne çıkıyor.

Söz konusu sınır dışı süreçleri, devlet destekli güvenlik operasyonları ve idari kısıtlamalarla yürütülüyor. Pakistan yönetimi, bu kararları ekonomik baskılar ve güvenlik endişeleriyle gerekçelendirirken, İran ise bölgesel jeopolitik gelişmelerin ardından ulusal güvenlik politikalarını öne sürüyor. Uygulamalar kapsamında ev baskınları ve oturum izinlerinin iptali gibi yöntemlerin kullanıldığı bildiriliyor.

Afganistan'ın altyapı yetersizliği

Afganistan, bu büyüklükteki bir nüfus hareketini karşılayabilecek temel hizmetlere ve altyapıya sahip değil. Geri dönenlerin büyük bir kısmı, uzun yıllar yurt dışında yaşamış olmalarına rağmen, ülkelerinde barınma, gıda ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi engellerle karşılaşıyor. Mevcut yönetim, aniden artan bu nüfus yoğunluğunu yönetmekte zorlanıyor.

Özellikle kadınlar ve eski güvenlik görevlileri gibi gruplar, geri dönüş sürecinde daha yüksek risklerle karşı karşıya kalıyor. BMMYK, geri dönüşlerin güvenli, gönüllü ve onurlu bir şekilde gerçekleşmesi gerektiğini vurguluyor. Ancak mevcut politikaların değişmemesi durumunda, bu göç dalgasının devam edeceği ve yerel ekonomiyi daha fazla baskı altına alacağı öngörülüyor.

Ekonomik ve sosyal riskler

Uluslararası yardım kuruluşları, sınırda geçici barınma ve temel ihtiyaç desteği sağlamaya çalışsa da, ihtiyaçlar kapasitenin çok üzerinde seyrediyor. Afganistan'ın kırılgan ekonomik yapısının, bu denli büyük bir nüfus artışını uzun vadede nasıl karşılayacağı belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, sosyal yapı üzerindeki bu baskının, ülkedeki insani durumu daha da derinleştirebileceği konusunda uyarıyor.