İran'da düşen F-15E pilotu aylar sonra konuştu

F-15E mürettebatı, İran’da düşürülen jetin ardından iki gün saklanarak ağır yaralı halde ABD operasyonuyla kurtarıldı.

2 Nisan’da Dude 44

Dude 44 çağrı adlı iki kişilik ekipte pilot Alpha, silah sistemleri subayı ise Bravo kod adını kullanıyordu. Görev, 2 Nisan gecesi İsfahan’ın güneyinde, dağlık araziye yakın bir bölgede yürütüldü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Oramiral Brad Cooper’a göre hedef, İran’ın dron ve füze programıyla bağlantılı sanayi tesisleriydi. Cooper, ABD ordusunun İran’la yürütülen operasyonlarda yaklaşık 13 bin görev uçuşu yaptığını söyledi.

F-15E, onlarca yıldır ABD hava muharebe operasyonlarının ana platformlarından biri oldu. Kaynaklarda yaklaşık 30 milyon dolar değer biçilen iki kişilik jetin, maliyeti yaklaşık 100 bin dolar olarak aktarılan omuzdan ateşlenen bir füzeyle düşürülmesi, hava üstünlüğünün sahadaki riski ortadan kaldırmadığını gösterdi.

Bravo’nun dağdaki iki günü

Füze isabetinden sonra Alpha ve Bravo uçağı kurtarmaya çalıştı, ancak kısa süre içinde fırlatma koltuklarını kullanmak zorunda kaldı. Bravo’nun anlattığına göre yere inişi yaklaşık 160 kilometre hızla oldu; sırtı, bir kolu ve omzu kırıldı.

Alpha, Bravo’dan önce bulundu ve riskli bir gündüz operasyonuyla kurtarıldı. Halen Hava Kuvvetleri’nde uçuş görevine devam eden Alpha, kurtarma ekiplerinin ve müşterek kuvvetlerin taktik becerisine minnettar olduğunu söyledi.

Bravo ise indiği noktadan uzaklaşarak İran güçlerinden saklandı. Kendisini iki tarafı kayalıklarla çevrili yüksek çöl vadilerinden birinde bulan subay, kırıklarına rağmen yaklaşık 7 bin fit, yani 2 bin 130 metre yüksekliğindeki bir dağa tırmandı.

ABD askeri kaynaklarına göre İranlı unsurlar bir aşamada Bravo’nun birkaç yüz metre yakınına kadar geldi. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, İran kara kuvvetlerinin iki mürettebat üyesini bulma niyetinin açık olduğunu söyledi.

Washington’daki kurtarma kararı

Savunma Bakanı Pete Hegseth, düşürülme haberi geldiğinde uyandırıldığını ve ilk sorularının mürettebatın durumu ile İran’ın olaydan haberdar olup olmadığına odaklandığını anlattı. Hegseth’e göre karar, mürettebat hayatta olsun ya da olmasın onları almak yönündeydi.

Alpha’nın kurtarılması olaydan yaklaşık altı saat sonra tamamlandı, ancak aynı ekip Bravo’nun yerini belirleyemediği için geri çekildi. Hegseth, ikinci bir girişimin zamanlama nedeniyle yapılamadığını ve bunun Bravo’nun en az 24 saat daha bölgede kalması anlamına geldiğini söyledi.

Bravo, yüksek dağ çölünde rüzgar ve soğuk altında, neredeyse susuz ve yiyeceksiz bir gün daha geçirdi. Buna rağmen yaralı olduğunu ve hareket halinde kaldığını ABD tarafına bildirmeyi başardı.

CIA ve çöl pisti

Bravo’nun bulunmasında CIA’in yanıltma faaliyeti ve konum belirleme teknolojisi kullanıldı. Yeni gizliliği kaldırılan görüntüler, Amerikan bombardıman uçakları ve dronların Bravo’nun saklandığı bölgeye yakın İran Devrim Muhafızları unsurlarını vurduğunu gösterdi.

Cooper’a göre Bravo’yu almak için 90’dan fazla ABD askeri karada görev yaptı. Bu, 46 yıl sonra İran topraklarına ayak basan ilk ABD askerleri olarak kayda geçti; havada yüzlerce personel, destek hatlarında ise birkaç bin kişi operasyona katıldı.

Kurtarma kuvveti iki büyük arama-kurtarma uçağıyla geçici bir çöl pistine indi. Daha sonra Little Bird helikopterleri Bravo’nun bulunduğu sırt hattına yöneldi ve yaralı subay bölgeden çıkarıldı.

Operasyonun son aşamasında kurtarma uçaklarının iniş takımları çöl kumuna saplandı. ABD, İran’ın teknolojiyi ele geçirmesini önlemek için her biri yaklaşık 100 milyon dolar değerindeki iki uçağı ve Little Bird helikopterlerini imha etti.

Olay, pahalı hava platformlarının düşük maliyetli omuzdan atılan füzeler karşısındaki kırılganlığını ve düşman hatlarının gerisinde arama-kurtarma kapasitesinin önemini yeniden öne çıkardı. Eğer ABD İran’daki hava faaliyetlerini benzer yoğunlukta sürdürürse, mürettebat kurtarma planlaması, elektronik yanıltma ve geçici pist güvenliği askeri hesaplamanın merkezinde kalacak.