İran 2026 Dünya Kupası için FIFA’dan güvence istiyor

İran, 2026 FIFA Dünya Kupası’na katılımını netleştirmek için FIFA’dan güvenlik ve ev sahipliği düzenine dair yazılı güvence bekliyor. İran Spor ve Gençlik Bakanı Ahmad Donyamali, İran’ın grup maçlarını ABD yerine Meksika’da oynama talebinin hâlâ masada olduğunu, ancak FIFA’dan yanıt gelmediğini açıkladı. Donyamali’ye göre FIFA talebi kabul ederse İran’ın turnuvaya katılımı “kesinlik” kazanacak; aksi durumda nihai kararı İran devleti verecek.

Donyamali bu açıklamaları Türkiye’de, Antalya’da düzenlenen 8. Etnospor Forumu’nda yaptı. İran tarafı, ABD’de oynanacak maçlar için güvenlik riskini öne çıkarıyor ve FIFA mevzuatının “katılımcı takımların güvenliğinin sağlanması” ilkesine vurgu yapıyor. Donyamali, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran Milli Takımı’nın katılımının güvenli olmayacağı yönündeki uyarılarını eleştirdi ve güvenlik teminatı verilmezse ABD’deki maçlara katılım olasılığının düşük olduğunu söyledi.

Turnuva takvimi ve ev sahipliği planı, bu talebin pratik sonuçlarını büyütüyor. 23. FIFA Dünya Kupası, ABD-Meksika-Kanada ortak ev sahipliğinde 11 Haziran–19 Temmuz tarihleri arasında oynanacak. Haberde yer alan bilgiye göre İran, grup maçlarını ABD’de oynamayı planlıyor; bu da güvenlik, vize/seyahat ve organizasyon koordinasyonu gibi başlıklarda FIFA’nın ve ev sahibi ülkelerin sorumluluklarını öne çıkarıyor.

İran tarafı, sporun siyaset ve güvenlik gündeminden ayrışmadığı bir çerçeve çiziyor. Donyamali, İran’ın yaptırımlar ve ambargolar kalkmadıkça “direnişini sürdüreceğini” söyledi; ayrıca İran’da bazı spor tesislerinin hedef alındığını ve bunun ABD tarafından desteklendiğini ileri sürdü. Bu söylem, İran’ın Dünya Kupası katılımını yalnızca sportif bir konu olmaktan çıkarıp devlet düzeyinde bir güvenlik ve dış politika dosyasına bağlıyor.

Haberde ayrıca İran Milli Takımı’nın Antalya’da Nijerya ile oynadığı hazırlık maçına atıf var. Donyamali, oyuncuların seremoniye siyah kol bandı ve kız çocuğu okul çantasıyla çıkmasını, ülkelerine yönelik savaşı protesto ve “165 çocuğun öldürüldüğünü” duyurma çabası olarak anlattı.

Donyamali, uluslararası spor kurumlarının Ukrayna savaşı sonrası Rusya’ya yönelik kararları ile İsrail’e yönelik karar almamasını “çifte standart” olarak niteledi ve Gazze’de “80 binden fazla” kişinin öldürüldüğünü iddia etti.

Bu tablo, FIFA’nın önündeki dosyanın iki katmanlı olduğunu gösteriyor: Bir yanda turnuva operasyonu (maçların nerede oynanacağı, güvenlik planı, ev sahibi ülke koordinasyonu), diğer yanda katılımcı bir ülkenin iç siyasi karar süreci ve uluslararası gerilimler. FIFA’nın vereceği yanıt, yalnızca İran’ın katılımını değil, ev sahipliği planının güvenlik yönetimi ve turnuva bütünlüğü algısını da etkileyebilecek bir emsal niteliği taşıyabilir.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: İran’ın FIFA’dan güvence talebi, spor diplomasisini güvenlik ve yaptırım tartışmalarına daha fazla bağlayabilir. Nihai kararın “devlet” düzeyine taşınması, katılımın iç politika ve dış politika gündemleriyle birlikte ele alınacağını gösterir.

Sektör Etkisi: FIFA ve yerel organizasyon komiteleri, takım güvenliği ve maç yeri değişikliği taleplerinde emsal oluşturabilecek bir süreç yönetebilir. Bu tür dosyalar, turnuva operasyonu, güvenlik bütçeleri ve ev sahibi ülkeler arası koordinasyon yükünü artırabilir.

Piyasa Etkisi: Belirsizlik, ev sahibi şehirlerde etkinlik planlaması, güvenlik harcamaları ve sigorta fiyatlaması gibi kalemlerde risk primini etkileyebilir. Yayıncılık ve sponsorluk tarafında ise program kesinliği ve itibar riski kanalıyla sözleşme uygulamaları yakından izlenebilir.