Emlak dolandırıcılığı: İstanbul’da 76 bin TL kayıp

İstanbul’da internet ilanı üzerinden kiralık daire arayan bir kişi, kapora ve “vergi” gerekçesiyle iki ayrı para transferi yaptıktan sonra toplam 76 bin TL dolandırıldı. Vaka, kiralık konut piyasasında sahte ilan kaynaklı riskin sürdüğünü ve ödeme aşamasında yapılan hataların kaybı büyüttüğünü gösteriyor.

Olayda dolandırıcılar, ilan üzerinden temas kurup süreci hızlandırma baskısı yaratarak önce kapora, ardından vergi benzeri ek bir ödeme talep etti. Para iki ayrı işlemle gönderildi. Bu yöntem, kiralama sürecinde “rezervasyon” ve “resmi ödeme” gibi görünen kalemlerle alıcıyı ikna etmeye dayanıyor.

İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Nizamettin Aşa’ya göre dolandırıcılık yöntemleri sürekli değişiyor ve doğrulama mekanizmalarına rağmen sahte ilanlar tamamen ortadan kalkmadı. Aşa, Ticaret Bakanlığı’nın Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’ni (EİDS) devreye almasına karşın, dolandırıcıların yeni yollar bulduğunu belirtti.

Bu çerçevede, bazı dolandırıcıların emlak firmalarının e-Devlet üzerinden aldığı yetki bilgilerini kopyalayarak sahte ilan ürettiği ve bu ilanlarla kapora topladığı bilgisi paylaşıldı.

Emekli tapu müdürü avukat Betül Ekin, kiracıların özellikle kapora aşamasında kontrol adımlarını tamamlamadan ödeme yapmaması gerektiğini vurguladı. Ekin’in önerileri üç başlıkta toplanıyor: taşınmazın malikiyle doğrudan görüşme, evi yerinde görme ve tapu bilgilerini sorgulama. Kapora gönderimi için ise önce yazılı bir ön protokol yapılması ve ödemenin taşınmaz malikine ait bir hesaba gönderilmesi gerektiğini ifade etti.

Ekin ayrıca, tapu ya da benzeri resmi kurumların kiralama işlemleri için vatandaşları aramayacağını, bu tür aramaların dolandırıcılık ihtimalini artırdığını söyledi. Bu uyarı, dolandırıcıların “resmi kurum” izlenimi vererek ek ödeme istemesi veya kişisel veri talep etmesi gibi senaryolara karşı bir kontrol noktası oluşturuyor.

Kiralık konut piyasasında dijital ilan kanalları, işlem hızını artırırken kimlik ve yetki doğrulamasını kritik hale getiriyor. EİDS gibi doğrulama sistemleri ilan verenin yetkisini görünür kılmayı hedeflese de, sahte belge ve kopyalanmış yetki bilgisi iddiaları, kullanıcıların yalnızca ekrandaki beyana dayanarak ödeme yapmasının kurumsal ve bireysel kayıp riskini artırdığını gösteriyor.

Bu nedenle süreç, ilan doğrulamasıyla sınırlı kalmadan; yerinde inceleme, malik teyidi, tapu sorgusu ve yazılı protokol gibi adımlarla tamamlanınca risk düşüyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Bu tür vakalar, dijital ilan doğrulama ve tüketici koruması başlıklarında denetim baskısını artırabilir. EİDS’nin kapsamı ve uygulama disiplinine dair düzenleyici gündem, dolandırıcılık yöntemleri değiştikçe yeniden şekillenebilir.

Sektör Etkisi: Emlak ofisleri ve ilan platformları, yetki doğrulama, ilan sahipliği ve ödeme yönlendirmesi gibi alanlarda daha sıkı süreçler kurmak zorunda kalabilir. Yetki bilgisinin kopyalanması iddiası, kurumsal itibar ve müşteri edinim maliyetleri üzerinden sektöre yansıyabilir.

Piyasa Etkisi: Dolandırıcılık haberleri, kiralama işlemlerinde dijital kanallara güveni etkileyerek işlem sürelerini uzatabilir ve aracılık hizmetlerine talep kompozisyonunu değiştirebilir. Ödeme güvenliği ve kimlik doğrulama çözümlerine yönelik harcamalar, ilgili hizmet sağlayıcılarında gelir kanallarını etkileyebilir.