IMF küresel borç yükü karşısında ABD bütçesine kısıtlama istedi

Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel finansal koşullardaki sıkılaşmanın yoksul devletler üzerindeki baskıyı artırması nedeniyle Washington yönetimini kamu açıklarını dizginlemeye çağırdı. Kurum, düşük gelirli ülkelerin gelirlerinin ortalama yüzde 14'ünü faiz ve anapara ödemelerine ayırdığına dikkat çekerek gelişmiş ülkelerin borçlanma eğilimlerinin dünya genelinde maliyetleri yukarı çektiğini vurguladı.

Yükselen faizler ve daralan bütçeler

Bangkok'ta düzenlenen yıllık toplantılarda değerlendirmelerde bulunan IMF Başkanı Kristalina Georgieva, kırılgan ekonomilerin toplam borç stokları gerilese dahi geri ödeme yüklerinin on yıl önceki yüzde 6 seviyesinden iki katın üzerine çıktığını açıkladı. Yüksek faiz ortamının borçlanma kabiliyetini doğrudan sınırladığını belirten yetkililer, zengin ülkelerdeki yüksek kamu harcamalarının getiri oranlarını küresel çapta tırmandırdığını ifade etti.

IMF'nin Mali İzleme Raporu'nda yer verilen tespitlere göre, artan tahvil faizleri hükümetlerin bütçe esnekliğini ciddi biçimde aşındırıyor. Mali İşler Departmanı Direktörü Rodrigo Valdes, bütçe disiplininin ertelenmesinin gelecek yıllardaki maliyetleri daha da ağırlaştıracağını kaydederek kurumsal uyarıların dozunu artırdıklarını bildirdi.

Büyük ekonomiler için farklı politika reçeteleri

IMF yönetimi, Amerika Birleşik Devletleri için salt ekonomik büyümeye güvenmenin borç sürdürülebilirliğini sağlamak adına yetersiz kalacağını savunuyor. Fon temsilcileri, 2025 yılındaki vergi indirimlerinin ardından bütçe dengesini koruyabilmek amacıyla vergi düzenlemeleri ya da kamu harcamalarında kesintiye gidilmesinin kaçınılmaz olduğuna işaret ediyor.

Buna karşılık Çin tarafına iç tüketimi canlandırma ve ihracata aşırı bağımlılığı azaltma tavsiyesi yöneltildi. Georgieva, ticaret fazlası veren ülkelerin iç talep yaratması gerektiğini dile getirirken, dış açık veren ekonomilerin ise tasarruflarını yükseltmesi gerektiğinin altını çizdi. Avrupa kanadında ise yapısal rekabet gücünü yükseltmek adına yatırımların canlandırılması öncelikli ihtiyaç olarak sıralandı.

Uluslararası uzlaşı eksikliği ve finansman açığı

Küresel çaptaki borç yönetiminde kritik rol üstlenen IMF mekanizmalarının fonlanması konusu da zirvenin gündeminde yer aldı. Georgieva, en yoksul ülkelere imtiyazlı kredi sunan Yoksulluğu Azaltma ve Büyüme Vakfı ile borç hafifletme hibeleri sağlayan Afet Kapsama ve Yardım Fonu için üye devletlerden tam kaynak taahhüdü talep etti.

Toplantılarda ortaya konan tavsiyelere rağmen, G20 maliye bakanlarının gündeminde henüz üzerinde mutabakat sağlanmış somut bir mali paket ya da bağlayıcı bir finansman planı bulunmuyor. Yapay zeka yatırımlarından yararlanan ülkeler ile bu akışın dışında kalanlar arasındaki uçurumun derinleşmesi ise küresel toparlanmanın geleceğine dair belirsizlikleri koruyor.