Her kuruma bir özel yönetici: Kamu personeline zorunlu yapay zeka eğitimi geliyor

Yapay zeka eğitimi, kamu personeli için zorunlu e-öğrenme programı olacak. Program, 2026-2030 planındaki kamu dönüşümü hedeflerine bağlanıyor.

Eğitimler, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile uyumlu hazırlanacak. Kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri, personelin yalnızca katılımını değil, ölçme sonuçlarını da düzenli takip edecek.

Zorunlu modüller ve mikro sertifika

Kamu çalışanlarına temel yapay zeka okuryazarlığının yanında görevlerine göre kısa uygulama modülleri sunulacak. Bu yapı, aynı eğitim paketinin bütün personele uygulanması yerine kurum içindeki işlevlere göre farklılaştırılmış bir müfredat anlamına geliyor.

Programda yapay zekanın temel kavramları, üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı ve kişisel verilerin korunması yer alacak. Yanlış bilgi, derin sahte içerikler ve etik kullanım ilkeleri de eğitim başlıkları arasında bulunacak.

Eğitimi tamamlayan personele, ölçme ve değerlendirme sonucunda kazandığı temel yetkinlikleri gösteren seviye bazlı mikro sertifika verilecek. Böylece başarı düzeyi, yalnızca tamamlandı bilgisiyle değil, ölçülebilir bir yetkinlik kaydıyla izlenecek.

Kurumlara 12 haftalık yol haritası

Her kamu kurumunda yapay zeka dönüşümünden sorumlu üst düzey bir yönetici görevlendirilecek. Bu kişi, kurumun yapay zeka proje portföyünü yönetecek ve çalışmaların ilerleme durumunu düzenli raporlayacak.

Görevlendirmeler tamamlandıktan sonra tüm kurumlar 12 hafta içinde üç yıllık Yapay Zeka Yol Haritası hazırlayacak. Aynı takvimde yıllık hedefler de belirlenecek; bu hedefler kurumların pilot uygulamalardan ölçekli kullanıma geçişini yönlendirecek.

Kullanım alanları önce sistematik biçimde taranacak, ardından hızlı pilot uygulamalarla test edilecek. Başarı eşiğini aşan projeler, plana göre 6-12 ay içinde daha geniş kullanıma taşınacak.

Kamu alımlarında ilk aşamada küçük ve orta hacimli alımlara öncelik verilecek. Yapay zeka projelerine katılacak girişimler için teknogirişim belgesi esas alınacağından, kamu teknolojisi pazarına erişimde belge ve uygulama kapasitesi belirleyici hale gelecek.

30 pilot ve e-Devlet hattı

Planın ilk 12 ayında en az iki pilot dalgası başlatılması hedefleniyor. Bu kapsamda 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zeka pilotu devreye alınacak.

En az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamasından ölçeklendirmeye uzanan uçtan uca bir hat kurulacak. Vatandaşların yapay zeka destekli hizmetleri doğrudan deneyimleyeceği ana kanal ise e-Devlet olacak.

e-Devlet tarafında kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği önce pilot olarak denenecek. En az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin pilotlanıp daha sonra ölçeklendirilmesi planlanıyor.

Bu uygulamalarda kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilir olması ve insan gözetimi ilkeleri dikkate alınacak. Kamu kurumlarında devreye alınan yüksek etkili yapay zeka sistemleri ayrıca belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilecek.

Başarı eşiği belirleyici olacak

Pilotlar belirlenen başarı eşiklerini geçerse, kamu hizmetlerinde başvuru kontrolü, belge işleme ve yönlendirme süreçleri daha otomatik hale gelebilir. Bu durumda kamuya teknoloji sağlayan girişimler için küçük ölçekli denemelerden daha büyük sözleşmelere geçiş kanalı açılır.

Veri koruma, açıklanabilirlik veya insan gözetimi şartlarında sorun yaşanırsa, ölçeklendirme takvimi 6-12 aylık hedefin dışına sarkabilir. Ana açık nokta, kurumların başarı eşiğini nasıl tanımlayacağı ve yüksek etkili sistemlerde değerlendirme standardının nasıl uygulanacağı olacak.