Fransa'da on binler liselilere destek için sokağa çıktı

Fransa'da lise eylemleri sürerken Başbakan Sebastien Lecornu, ülke genelinde liselerde derslerin hafta sonuna dek durdurulduğunu açıkladı.

Eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle başlayan gösteriler, hükümetin eğitim politikasıyla birlikte güvenlik güçlerinin müdahalelerini de siyasi tartışmanın merkezine taşıdı. Lecornu, Ulusal Mecliste soruları yanıtlarken öğrencilerin ve destekçilerinin demokratik haklarını kullandığını belirtti; ancak şiddet eylemlerine izin verilmeyeceğini söyledi.

17 Eylül'den itibaren yayılan öğrenci protestolarına öğretmenler ve velilerin yanı sıra çiftçiler ve işçiler de katıldı. Sendikaların destek çağrıları Paris, Nantes, Marsilya ve Lyon'da karşılık bulurken, göstericiler kamu eğitimine ayrılan kaynakların artırılmasını istedi.

Katılım rakamlarında iki farklı tablo

Ülke çapındaki katılım konusunda öğrenci sendikaları ile İçişleri Bakanlığının açıklamaları birbirinden ayrılıyor. Sendikalar gösterilere 450.000 kişinin katıldığını bildirirken, Bakanlık aynı gösteriler için 256.000 kişilik katılım açıkladı; bu iki rakam arasındaki farkın nasıl oluştuğuna ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Bakanlık, açıklamasına konu gösterilerde 488 kişinin gözaltına alındığını, güvenlik personelinden 43 kişinin yaralandığını bildirdi. Bu rakamlar, gösterilerin başlangıcından beri oluşan toplam bilanço değil, Bakanlığın söz konusu gün için verdiği sayılar.

Eğitimdeki kesintinin kapsamına ilişkin veriler ise öğrenci örgütünden geldi. Lise Birliği Sendikası (USL), X üzerinden yaptığı açıklamada yaklaşık 2.000 lisede derslerin durduğunu, üniversitelerin %90'ında girişlerin kapatıldığını ileri sürdü; üniversitelerin sayısı veya bu oranın hesaplanma yöntemi belirtilmedi.

USL'nin açıklaması fiilen yaşandığını bildirdiği kesintileri, Lecornu'nun duyurusu ise liseler için hükümetin aldığı kararı kapsıyor. Üniversite girişlerinin kapatılması iddiası, hükümetin üniversitelerde de dersleri durdurduğu anlamına gelmiyor; açıklanan idari karar liselere ilişkin.

Nunez'in taahhüdü ve müdahale eleştirileri

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, güvenlik güçlerinin müdahalelerinde ölçülülük ilkesine uyulacağını söyledi. Bakan, görevli polislerin yalnızca kamuya ait mülklere zarar verilmesini önlemek amacıyla müdahale edeceğini belirtti; bu açıklama, gösterilere yönelik polis uygulamalarının eleştirildiği sırada geldi.

Fransız İnsan Hakları Birliği (LDH) Başkan Yardımcısı Emmanuelle Jourdan-Chartier ise polis uygulamalarını eleştirerek Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörlerine soruşturma talebi ileteceklerini açıkladı. Jourdan-Chartier'in duyurusu bir başvuru niyetini ifade ediyor; BM tarafından soruşturma başlatıldığına dair bir açıklama yer almıyor.

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Meclis Grup Başkanvekili Mathilde Panot, hükümeti öğrencilerin taleplerine güvenlik tedbirleri yerine siyasi yanıt vermeye çağırdı. Panot, yaklaşık 5.000 gencin gözaltına alındığını söyledi; bu toplamın kapsadığı dönem ve yaş grubu netleşmediğinden Bakanlığın günlük rakamıyla doğrudan karşılaştırılması mümkün değil.

Tartışmanın diplomatik bir boyutu da oluştu. İran Dışişleri Bakanlığı, Fransa'nın Tahran Büyükelçisi Pierre Cochard'ın bakanlığa çağrıldığını ve kendisine Fransa'da barışçıl gösteri hakkına saygı gösterilmesi talebinin iletildiğini açıkladı.

CGT, 8 Ekim için çağrı yaptı

USL Genel Sekreteri Marius Mesnil, ülke genelindeki katılımdan memnun olduklarını belirterek öğrencilerin talepleri karşılık bulmadıkça protestoların süreceğini söyledi. CGT de yazılı açıklamasında hükümetten gençlere yanıt vermesini istedi ve öğrencilerle birlikte 8 Ekim'de yeniden gösteri düzenleyeceğini duyurdu.

Bu çağrı, derslere verilen aranın eylemlerin sona erdiği anlamına gelmediğini gösteriyor. Öğrenci örgütü devam kararını taleplerinin ele alınmasına bağlarken, hükümetin açıklamasında öne çıkan somut adım eğitim faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması oldu.

Açıklamalarda eğitime ayrılacak ilave kaynak için bir tutar veya öğrencilerle görüşmelere ilişkin takvim bulunmuyor. Derslerin yeniden başlaması ile taleplerin müzakere edilmesi bu nedenle ayrı başlıklar olarak duruyor; CGT'nin duyurduğu 8 Ekim eylemi ise sendikaların açıkladığı bir sonraki adım.