Finansal sistemde 3 risk büyüyor, IMF uyarıyor

IMF, 13 Ekim’de yayımlanan Ekim 2026 Küresel Finansal İstikrar Raporu ve blog yazısında üç büyüyen riskin küresel finansal istikrarı zorladığını söyledi.

Uyarı, IMF’nin 13 Ekim tarihli rapor ve blogunda 2023’ten bu yana 14 yapay zeka bağlantılı işlemde $1,4 trilyon gelir taahhüdü ve $650 milyar borç saptamasıyla önem kazanıyor.

IMF, küresel piyasaların ekonomik büyüme ve şirket kârlarından destek aldığını, finansal koşulların da görece elverişli kaldığını söyledi. Buna karşın Fon, yapay zeka kaynaklı bir fiyat düzeltmesi, devlet tahvili faizlerinde sert artış ve siber saldırıları öne çıkan üç tehdit olarak sıraladı.

Rapor, bu risklerin yüksek borç, likidite sıkışıklığı ve piyasalar arasındaki bağlantılarla birleşmesi halinde daha geniş finansal baskı yaratabileceğini bildirdi. Likidite, varlıkların değer kaybı yaşamadan nakde çevrilebilme kapasitesini ifade ediyor.

IMF blog yazısında siber risk için şu ifadeyi kullandı: “Bir saldırının büyük bir finans kuruluşunu, ödeme sistemini, bulut sağlayıcısını veya yazılım platformunu hedef alması durumunda bu tehlike daha da belirginleşir ve aksamanın giderek daha entegre hale gelen finansal sistem geneline yayılmasına zemin hazırlar.”

Fon’a göre finans sektöründe dijitalleşme ve bağlantılı yapı arttıkça siber saldırılar sistemik risk kaynağı haline geliyor. IMF, büyük bir saldırının ödeme altyapılarını, alım satımı, mevduata erişimi ve diğer kritik finans hizmetlerini aksatabileceğini söyledi.

Raporda, bu yıl bildirilen vakaların yüzde 70’inden fazlasında yazılım sağlayıcılarının saldırganlar güvenlik açıklarını kullanmadan önce bu açıkları kapatmak için neredeyse hiç zaman bulamadığı aktarıldı. IMF, gelişmiş yapay zeka modellerinin hem saldırıları hem savunma süreçlerini hızlandırabileceğini belirtti.

Yapay zeka tarafında IMF, yatırımların küresel faaliyeti desteklediğini ve sektördeki şirketlerin güçlü kâr artışları açıkladığını söyledi. Ancak Fon, yatırım ve kârlılığın beklentilerin altında kalması durumunda yapay zeka bağlantılı varlık fiyatlarında düzeltme yaşanabileceğini bildirdi.

IMF’nin incelediği 14 işlem, 2023’ten bu yana yaklaşık $300 milyar öz sermaye yatırımı ve $650 milyar borçlanma içeriyor. Fon, bu işlemlerin gelecekteki $1,4 trilyon gelir taahhüdü karşılığında yapıldığını ve döngüsel finansman yapılarının risk yaratabileceğini söyledi.

Devlet tahvilleri için IMF, enerji fiyatlarından gelen enflasyon baskıları, mali kaygılar ve bazı ekonomilerde beklenenden güçlü büyümenin faizleri yukarı ittiğini bildirdi. Fon, tahvil faizlerinin küresel finansal kriz öncesi seviyelere dönmesinin mümkün olduğunu söyledi.

Tahvil faizlerindeki artış, diğer varlıkların değerini düşürebilir ve finansal işlemlerde teminat olarak kullanılan tahvillerin değerini azaltabilir. IMF’ye göre merkez bankalarının bilançolarını küçültmesi, piyasaları fiyat değişimlerine duyarlı yatırımcılara daha bağımlı hale getiriyor.

Fon, küresel bankacılık sisteminin genel olarak dirençli olduğunu, ancak zayıf noktaların arttığını söyledi. Olumsuz stres senaryosunda, küresel bankacılık varlıklarının yüzde 22’sini temsil eden bankaların stres sonrası sermaye yeterlilik oranları yasal eşiklerin altına düşebilir; bu oran bir yıl önce yüzde 18’di.

IMF’nin çerçevesi koşullu bir uyarı niteliğinde: Rapor, piyasaların mevcut durumda dayanıklılığını koruduğunu da belirtiyor. Riskin büyümesi, Fon’a göre şokların yüksek borç, kaldıraç, likidite uyumsuzluğu ve banka dışı finansal aracılarla bağlantılar üzerinden yayılmasına bağlı.

Politika tarafında IMF, yüksek kamu borcu, yeniden beliren enflasyon baskıları ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle karar alıcıların geçmişe göre daha dar hareket alanına sahip olduğunu söyledi. Fon, kamu borcunun sürdürülebilir patikaya alınmasını, yapay zeka ve banka dışı finans sektörlerinde kaldıraç ile likidite uyumsuzluklarının sınırlandırılmasını ve siber savunmanın güçlendirilmesini öncelik olarak sıraladı.

Source: haber ajansı haberi, AA/Akşam, 13 Ekim 2026