Emekli maaş zammında ikinci veri belli oldu

Emekli zammı hesabında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos enflasyonunu aylık %1,84 ve yıllık %31,51 açıkladı. Dört veri daha bekleniyor.

Açıklanan veri, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak ayında alacağı artışta kullanılacak ikinci aylık ölçüm oldu. Kurumun verilerine göre temmuz ve ağustos aylarını kapsayan iki aylık kümülatif enflasyon %3,65 olarak hesaplandı.

Bu oran, ocak zammı için nihai rakam değil; altı aylık dönemin ara sonucunu gösteriyor. Eylül, ekim, kasım ve aralık enflasyonu açıklandıktan sonra hesap tamamlanacak.

İki aylık oran %3,65

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları yılda iki kez, altı aylık tüketici enflasyonu üzerinden artırılıyor. Ocak-haziran döneminde oluşan enflasyon temmuz artışını, temmuz-aralık döneminde oluşan enflasyon ise ocak artışını belirliyor.

Ağustos rakamı bu nedenle tek başına maaşlara yansımıyor; temmuz verisiyle birlikte ara toplamın parçası oluyor. TÜİK'in açıkladığı %1,84'lük aylık artıştan sonra iki aylık birleşik oran %3,65'e ulaştı.

Yıllık enflasyonun ağustosta %31,51 olması, fiyat artışlarının geçen yılın aynı ayına göre geldiği seviyeyi gösteriyor. Ocak zammı hesabında ise yıllık oran değil, temmuzdan aralığa kadar biriken altı aylık oran esas alınacak.

Temmuz artışı %6,09 olmuştu

Yılın ilk yarısında emekli aylıklarına yansıyan oran haziran verisiyle tamamlanmıştı. TÜİK'e göre haziranda aylık enflasyon %0,99, yıllık enflasyon %32,11 olarak açıklanmış; ocak-haziran dönemi için altı aylık enflasyon %6,09 hesaplanmıştı.

Bu hesapla SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin temmuz maaşları %6,09 artırıldı. Memur ve memur emeklilerinde ise enflasyon farkına yüzde 7'lik toplu sözleşme zammı eklendi ve toplam artış %13,52 oldu.

İki grup arasındaki fark, maaş artış mekanizmalarının aynı formülle işlememesinden kaynaklanıyor. SSK ve Bağ-Kur tarafında altı aylık enflasyon doğrudan belirleyici olurken, memur tarafında toplu sözleşme hükümleri de hesaba giriyor.

Dört veri hesabı tamamlayacak

Ocak ayındaki kesin zam oranı, aralık enflasyonunun açıklanmasıyla altı aylık toplam üzerinden belirlenecek. Kalan dört ayda aylık artışlar düşük kalırsa ocak oranı %3,65'in üzerinde sınırlı bir seviyede oluşur; emekli geliri üzerindeki telafi etkisi daha dar kalır.

Eğer eylül-aralık verileri ağustosun üzerinde aylık artışlar getirirse, ocak zammı da aynı mekanizma üzerinden yükselir. Bu durumda emekli aylıkları daha fazla artarken, sosyal güvenlik ödemeleri ve bütçe harcaması üzerindeki yük de aynı yönde büyür.

Emekliler için ana belirsizlik, kalan dört ayda tüketici fiyatlarının hangi hızda artacağı. Şirketler ve perakende sektörü açısından ise ocak maaş güncellemesi, hane halkı gelirinin yılın ilk çeyreğindeki harcama kapasitesini belirleyecek göstergelerden biri olacak.