Diyarbakır Cezaevi Hafıza Müzesi ve Kültür Merkezine Dönüşüyor

Diyarbakır Cezaevi, 2027 yılının ilk yarısında tamamlanması hedeflenen restorasyon projesiyle bir hafıza müzesi ve çok amaçlı kültür merkezine dönüştürülüyor. 2024 yılında aktif hale gelen çalışmalarla, yapının tarihsel önemi ve 1980 darbesi sonrası dönemde yaşanan insan hakları ihlalleri gelecek nesillere aktarılacak.

Tarihsel belleğin inşası

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yapının demokrasiye ve insan haklarına yönelik darbe dönemlerinin olumsuz etkilerini unutturmayacak bir "hafıza kapısı" olarak kurgulandığını ifade etti. Projenin 2021 yılında gündeme geldiğini belirten Ersoy, cezaevini sadece bir müze değil, şehrin kültürel ve sosyal gereksinimlerine yanıt veren, 24 saat yaşayan bir bilim ve eğitim alanı olarak tanımladı.

Restorasyon konseptinin oluşturulması sürecinde

Restorasyon konseptinin oluşturulması sürecinde; dönem tanıkları, tarihçiler, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşan geniş kapsamlı bir danışma kurulu görev aldı. Ayrıca, cezaevinde geçmişte tutuklu bulunan kadın ve erkeklerle düzenlenen saha toplantıları, müze ve sergi alanlarının tasarımına rehberlik etti.

Müze ve kültür alanı işlevselliği

Proje planına göre cezaevinin ilk üç bloğu

Proje planına göre cezaevinin ilk üç bloğu, 1980 dönemi mağduriyetlerinin anlatılacağı Hafıza Müzesi ve sergi salonları olarak düzenleniyor. Yapının diğer iki bloğu ise sosyal faaliyetlere ev sahipliği yapacak büyük bir kütüphane ve çeşitli kültürel etkinlik alanları şeklinde hizmet verecek.

AK Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Galip Ensarioğlu da geçmişte bu yapıda tutuklu kalan biri olarak, merkezin darbe dönemlerinin toplumsal zararlarını yansıtan bir anı müzesi olmasının yanı sıra, sosyal olanaklarıyla bölgenin kültürel gelişimine katkı sağlayacağını vurguladı. Yetkililer, bu dönüşümün geçmişteki hak ihlallerine karşı toplumsal bir farkındalık oluşturmayı amaçladığını bildirdi.