Darphane-i Âmire 10 bini aşkın eserle kapılarını açıyor

Darphane-i Âmire, yedi yıllık restorasyonun ardından beş müzeyle halka açılmaya hazırlanıyor; yerleşkede 10.300 eser sergileniyor.

Milli Saraylar Başkanı Dr. Yasin Yıldız, yeni müze bölümlerinin pazar günü ziyaretçi kabul etmeye başlayacağını açıkladı. Yıldız’ın verdiği toplam eser sayısı, porselenden silaha, hat sanatından haritaya uzanan beş ayrı koleksiyonu kapsıyor.

Topkapı Sarayı’nın para basımı geçmişinde yer tutan yerleşkedeki çalışmalar, Millî Saraylar Başkanlığı tarafından yürütüldü. Kurumun restorasyon ve müzecilik çalışmalarıyla yeniden kullanılan binalar, artık yalnızca üretim tarihini değil, saray koleksiyonlarının farklı alanlarını da aynı yerleşkede bir araya getiriyor.

Darphane yapıları müze işlevi kazanıyor

Proje kapsamında aktarılan bilgilere göre yerleşke, müdahale öncesinde uzun süre bakım görmemişti; kimi binalarda yıkılmalar, çatılarda ise çökmeler bulunuyordu. Restorasyonun, yapıların özgün mimarisini koruyarak yeni kullanım alanları oluşturduğu belirtiliyor.

Yıldız, çalışmanın sonucunu değerlendirirken tarihî mirasın korunmasına ve uzman ekiplerin yedi yıl süren emeğine vurgu yaptı. Açıklamasında öne çıkan nokta, eserlerin sergilenmesi kadar, zarar görmüş yapıların yeniden kullanılabilir duruma getirilmesiydi.

Yerleşkede Millî Saraylar Porselen, Hüsn-i Hat, Esliha-i Hümâyun, Darphane ve Endüstri Araçları ile Harita müzeleri oluşturuldu. Bu dağılım, ziyaretin tek bir eser türü etrafında değil, sanat, askerî donanım, üretim araçları ve haritacılık üzerinden düzenlendiğini gösteriyor.

Koleksiyon için verilen yaklaşık sayılar; 5.000 porselen, 2.000 hat çalışması, 2.500 silah ve 500 endüstri nesnesi olarak sıralanıyor; harita sayısı ise 110. Bu dağılımda porselenler en geniş grubu oluştururken silahlar ikinci sırada yer alıyor.

Porselenler Asya ve Avrupa’yı buluşturuyor

Porselen Müzesi, yerleşkenin 13 numaralı binasında bulunuyor; eserlerin tarih aralığı 13. yüzyıldan başlayıp 20. yüzyıla kadar uzanıyor. Böylece koleksiyon, tek bir üretim merkezinin ya da dönemin örnekleriyle sınırlı kalmıyor.

Sergilenen parçalar arasında Çin ve Japonya kökenli eserlerle Almanya, Avusturya ve Fransa’dan örnekler var. Müzenin sunumunda, Asya ile Avrupa’daki porselen üretiminin teknik özellikleri ve estetik tercihleri birlikte ele alınıyor.

Koleksiyon hakkında verilen bilgilere göre bazı parçalar ilk defa kamuya gösterilecek, bazıları ise sanat tarihi yayınlarından bilinen eserlerden oluşuyor. İlk kez sergilenecek parçaların sayısı belirtilmiyor; bu nedenle koleksiyonun ne kadarının daha önce ziyaretçiye sunulmadığı henüz net değil.

Yerleşkedeki eserler, tarihî mekânlara göre hazırlanmış vitrinlerde ve konu odaklı düzenlemeler içinde sergileniyor. Bu yaklaşımda bina ile koleksiyon birlikte ele alınırken farklı eser grupları, kendi müze başlıkları altında ziyaretçiye sunuluyor.

Silah koleksiyonunda padişahların kişisel eşyaları

Milli Saraylar Silah Koleksiyonu, hem muharebe hem de tören amaçlı kullanılan donanımları içeriyor. Koleksiyonda Fatih Sultan Mehmed’e ait olduğu belirtilen bir kılıç ile gömlek de bulunuyor; kılıç üzerindeki Arapça yazılar padişah için edilen duaları taşıyor.

Sergilemeye ilişkin bilgilerde Kanuni’nin kılıcı ve bu kılıca ait kın ile Sultan II. Bayezid’ın yayı da sayılıyor. Bu parçalar, askerî eserler bölümünde belirli hükümdarlarla ilişkilendirilen nesneleri, daha geniş silah koleksiyonuyla birlikte görme imkânı sunuyor.

Yıldız’ın açıkladığı programa göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, halk ziyaretleri başlamadan önce cumartesi günü müzeyi gezecek. Ancak açıklamada takvim tarihi, ziyaret saatleri ve bilet koşulları yer almadığından, pazar günü için duyurulan açılışın ziyaret planına dönüştürülmesi bu bilgilerin netleşmesine bağlı.