Çerçeve yasa teklifi TBMM'de: Erteleme, başvuru ve kapsam şartları netleşti

Hükümetin "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırladığı "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuluyor. Cuma günü komisyonda, pazar günü ise Genel Kurul'da ele alınması planlanan 12 maddelik teklifin yürürlüğe girebilmesi için, PKK/KCK ve bağlantılı tüm yapıların kendini feshettiğinin ve silah bıraktığının Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından tespit edilip teyit edilmesi şartı aranacak.

Bu şartın yerine getirilmesi halinde, teklif kapsamına giren suçlar bakımından soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin ertelenmesi öngörülüyor. Düzenlemeye göre, 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve ağırlaştırılmış müebbet ya da müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar kapsam dışında tutulacak. Böylece PKK'nın fesih kararı alan lideri Abdullah Öcalan'ın düzenlemeden yararlanamayacağı belirtiliyor.

Teklifte, örgüt suçları kapsamında 15 yıl ve altındaki hapis cezaları için beş yıl, 15 yılın üzerindeki hapis cezaları için ise 10 yıllık erteleme uygulanması öngörülüyor. Bu sürelerin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde soruşturma ve kovuşturmalar düşecek, kesinleşmiş cezalar ise infaz edilmiş sayılacak.

Değerlendirme ve İzleme mekanizması

Teklife göre, uygulama sürecini takip edecek Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı'nın başkanlığında oluşturulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurulun koordinasyonu ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

Düzenlemeyle birlikte TBMM bünyesinde 17 üyeden oluşacak bir İzleme Komisyonu da kurulacak. Komisyon üyeleri TBMM Başkanı tarafından belirlenecek ve süreç bu komisyon tarafından izlenecek.

Teklif hangi suçları kapsıyor?

Kanun teklifi; PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ile örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçları kapsıyor. Ayrıca örgüt lehine işlenen ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçlar da teklif kapsamında yer alıyor.

Düzenlemeden yararlanabilmek için örgütün tüm unsurlarıyla silahlı faaliyetlerine son verdiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK tarafından teyit edilmesi temel şart olarak düzenleniyor.

Buna karşılık, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar teklif kapsamı dışında bırakılıyor.

Soruşturma ve cezalarda erteleme

Teklif kapsamında yapılacak değerlendirmeler, dosyanın bulunduğu soruşturma veya kovuşturma makamlarınca gerçekleştirilecek. Düzenlemeden yararlanmak isteyenler ise bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına ya da Kurul tarafından yetkilendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunabilecek.

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Verilecek kararlara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

Erteleme kararı verilen dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, şartların oluşması halinde kaldırılacak. Kanun yolu incelemesindeki dosyalarda ise bozma kararı verilerek ilk derece mahkemelerince erteleme kararı uygulanacak. Erteleme süresinin suç işlenmeden tamamlanması halinde kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilecek.

Kesinleşmiş mahkûmiyetlerde de toplam 15 yıl veya daha az hapis cezaları için beş yıl, daha ağır cezalar için ise 10 yıllık infaz ertelemesi uygulanacak. Sürenin sorunsuz tamamlanması halinde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

Hak yoksunlukları ve başvuru süresi

Teklifte, erteleme süresi boyunca dava ve ceza zamanaşımının işlemeyeceği hükme bağlanıyor. Hak yoksunluklarının kaldırılması ise Kurulun yapacağı değerlendirme sonrasında sulh ceza hâkimliği, mahkeme veya infaz hâkimliğinden talep edilebilecek.

Beş yıllık erteleme kararlarında iki yıl, 10 yıllık erteleme kararlarında ise üç yıl geçmesi halinde hak yoksunluklarının kaldırılması gündeme gelebilecek.

Tekliften yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkili kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek.