BM raporu açıkladı: Açlığın merkezi Afrika’ya kaydı

Küresel açlık 2025’te geriledi, ancak Birleşmiş Milletler verileri krizin ağırlığının Afrika’ya kaydığını gösteriyor. Kronik açlık çekenlerin sayısı 644,6 milyona inerken kıta ilk kez Asya’yı geçti.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), IFAD, UNICEF, WFP ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) ortak raporuna göre açlık çekenlerin sayısı üst üste üçüncü yıl azaldı. Küresel oran 2024’teki yüzde 8,1 düzeyinden 2025’te yüzde 7,8’e indi.

Rapor, düşüşün özellikle Güney Asya ve Güney Amerika’daki iyileşmelerden beslendiğini aktardı. Dünya genelinde 2022’de görülen zirveden bu yana kronik açlık çeken kişi sayısındaki azalma yaklaşık 43 milyona ulaştı.

Afrika ilk kez Asya’yı geçti

Küresel ilerleme, bölgesel tabloyu eşitlemedi. Afrika’da kronik açlık çekenlerin sayısı 2024’te 307,3 milyonken 2025’te 309,2 milyona yükseldi.

Asya’da aynı kategoriye giren kişi sayısı 291,8 milyon olarak hesaplandı. Böylece Afrika, kronik açlığın en yoğunlaştığı kıta olarak Asya’nın önüne geçti.

Afrika’daki açlık oranı yüzde 20,3’ten yüzde 20’ye düşerek 2017’den bu yana ilk kez gerileme kaydetti. Ancak nüfus artışı, orandaki sınırlı iyileşmenin toplam kişi sayısına yansımasını engelledi.

Bu ayrışma uzun dönemli bir değişimi de gösteriyor. Rapora göre Afrika’nın dünyadaki kronik açlık içindeki payı 2010’da yüzde 28 iken 2025’te yüzde 48’e çıktı; Asya’nın payı aynı dönemde yüzde 65’ten yüzde 45’e indi.

Sağlıklı beslenme maliyeti arttı

Gıda güvenliği sorunu yalnızca yeterli kaloriye erişimle sınırlı değil. Rapora göre 2025’te dünya genelinde 2,1 milyar kişi orta veya şiddetli düzeyde gıda güvensizliği yaşadı.

Bu sayı 2024’e göre yaklaşık 86 milyon, 2020’ye göre ise 135 milyon daha düşük. Buna rağmen 778,6 milyon kişi şiddetli gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kaldı.

Sağlıklı beslenmenin maliyeti de haneler üzerindeki baskıyı artırdı. Dünya genelinde 2,69 milyar kişi, yani yaklaşık her üç kişiden biri, 2025’te sağlıklı bir diyetin gerektirdiği harcamayı karşılayamadı.

Afrika’da bu sayı 1 milyar 31,2 milyona ulaştı. Kıta nüfusunun yüzde 66,6’sı sağlıklı beslenme maliyetini karşılayamazken oran Orta Afrika’da yüzde 78,7, Doğu Afrika’da yüzde 76,5 ve Batı Afrika’da yüzde 70,4 olarak hesaplandı.

Karşılaştırma, bölgesel uçurumu daha görünür kılıyor. Aynı oran Asya’da yüzde 28,9, Latin Amerika ve Karayipler’de yüzde 25,7 düzeyinde kaldı.

Satın alma gücü paritesine göre sağlıklı beslenmenin kişi başına günlük ortalama maliyeti 2017’de 2,94 dolar, 2021’de 3,44 dolar ve 2025’te 4,28 dolar oldu. Afrika’da günlük maliyet 4,35 dolar olarak hesaplandı.

2030 hedefi baskı altında

Rapordaki projeksiyonlar, Birleşmiş Milletler’in 2030’a kadar “sıfır açlık” hedefine ulaşmasının mevcut eğilimlerle mümkün görünmediğini ortaya koyuyor. Mevcut çizgi korunursa 2030’da 510 milyon ila 520 milyon kişinin kronik açlıkla karşılaşacağı öngörülüyor.

Bu grubun yüzde 56’sının, yaklaşık 285 milyon kişinin Afrika’da yaşayacağı tahmin ediliyor. Bu tablo, yardım programları, tarımsal kalkınma finansmanı ve yerel gıda sistemleri üzerindeki baskının giderek daha fazla Afrika’ya yoğunlaşacağı anlamına geliyor.

İyileşme Güney Asya ve Güney Amerika’da sürerse küresel rakamlar aşağı gelmeye devam edebilir. Ancak Afrika’da nüfus artışı açlık oranındaki düşüşten hızlı kalırsa, toplam açlık yükü dünya genelinde daha dar bir coğrafyada yoğunlaşır.

İkinci senaryoda makro düzeyde gıda yardımı ve kalkınma bütçeleri daha seçici hale gelir; bölgesel ölçekte tarım, lojistik ve beslenme programlarına olan ihtiyaç artar. Politika yapıcılar için temel belirsizlik, Afrika’daki oransal iyileşmenin ne zaman toplam kişi sayısında kalıcı düşüşe dönüşeceği.