Bakan Şimşek: Emeklilerin maaşları en az enflasyon kadar artacak

OVP hedeflerinde bütçe çıpasını öne çıkaran Mehmet Şimşek, enflasyon takviminin dış şoklarla uzayabileceğini söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanı, katıldığı canlı yayında Orta Vadeli Program'ın kamu için bütçe taahhüdü, özel sektör için de üç yıllık politika rehberi olduğunu belirtti. Şimşek'e göre programın ana hedefi dezenflasyon; ancak Orta Doğu kaynaklı enerji ve emtia baskısı tahmin patikasını yavaşlattı.

Bütçe çıpası yüzde 3,1

Şimşek, OVP'de en bağlayıcı kalemin bütçe olduğunu, çünkü kamu harcamaları ve gelirlerinin büyük bölümünün idarenin kontrolünde bulunduğunu söyledi. Bakan, bütçe açığının milli gelire oranında yüzde 3,5 hedefe karşı yüzde 3,1 performans beklediklerini, bunun eşel mobil uygulamasıyla gelirden vazgeçilmesine rağmen sağlandığını ifade etti.

Büyüme tarafında da dış şoka rağmen yüzde 3,3 oranına işaret eden Şimşek, sapmanın savaş ve küresel talep koşullarıyla birlikte okunması gerektiğini söyledi. Cari açıkta iyileşme olduğunu, kur korumalı mevduattan çıkıldığını ve rezervlerin ekonomi programında önceki kadar baskı unsuru olmadığını belirtti.

Enflasyon için daha temkinli bir ton kullanan Şimşek, geçmiş fiyatlara endekslemenin kira, eğitim ve ücret kanallarında güçlü kaldığını söyledi. Kur geçişkenliğini %30-40 aralığında tanımlayan Bakan, savaşın etkisi olmasaydı yıl sonu enflasyonunun %20-22 civarında kalabileceğini savundu.

Kur rejimi için tek hane

Şimşek, Türkiye için normal çerçevenin dalgalı kur rejimi olduğunu, ancak mevcut koşulların tam esnekliğe izin vermediğini söyledi. Ona göre enflasyon tek haneye inerse kur rejiminde daha esnek bir yapı tartışılabilir; tek yönlü piyasa oluştuğunda ise yönetilen kur görünümü güçleniyor.

Ücretler konusunda Bakan, kamu çalışanları ve emeklilerin maaş artışlarının en az gerçekleşen enflasyon kadar yapılacağını bildirdi. Bu çerçeveye göre 2027 bütçesinde ücret ayarlamaları ile dezenflasyon hedefi aynı anda yönetilecek.

Tarım ve sanayi destekleri de programın seçici kredi ayağını oluşturuyor. Şimşek, yaklaşık 1 milyon çiftçiye sağlanan kredilerde ortalama faizin yüzde 12 olduğunu, faizin yüzde yetmiş'inin kamu tarafından karşılandığını ve Eximbank'ın sermayesinin 7 kat artırılmasıyla bu yıl 60 milyar dolar kredi kapasitesine ulaşıldığını söyledi.

İmalata 250 milyar TL

Bakan, 2023 sonundan bu yana belirlenen 284 ürün için 10 yıl vadeli toplam 750 milyar TL yatırım kredisi çerçevesi sunulduğunu belirtti. Ayrıca 5-6 sektörde çalışan başına aylık yaklaşık 5 bin TL maaş desteği verildiğini, imalat sanayisine işletme sermayesi desteğinin bu yıl 250 milyar TL ile başlatıldığını aktardı.

Vergi tarafında Şimşek, kurumlar vergisi, gelir vergisi ve cari açığı dengeleme amaçlı adımlar dışında yeni dolaylı vergi düzenlemesinin gündemde olmadığını söyledi. Eşel mobilin gelecek yıl sürdürülmesinin düşünülmediğini, uygulamanın yıl sonuna kadar mazotta devam edeceğini ve gelir vergisi mükellefi sayısının 5,5 milyona çıktığını bildirdi.

Konut harcamaları bütçenin diğer büyük kalemi olarak öne çıkıyor. Şimşek, deprem konutlarının büyük bölümünün tamamlandığını, gelecek birkaç yılda yıllık 750 bin sosyal konut üretimi hedeflendiğini ve bunun için bütçede 250 milyar TL ayrılacağını söyledi.

Programın seyri üç koşula bağlı görünüyor: emtia fiyatları, ücret endekslemesi ve kur talebi. Enerji baskısı azalırsa dezenflasyon şirket finansman maliyetlerini ve ithalat faturasını hafifletebilir; baskı sürerse bütçe disiplini, seçici kredi destekleri ve küresel yatırım kararları üzerinde daha belirleyici hale gelir.