Türkiye Genelinde Depozito Yönetim Sistemi Uygulamaya Alındı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye genelinde 81 il ve 973 ilçeyi kapsayan Depozito Yönetim Sistemi'ni (DYS) 1 Temmuz 2026 itibarıyla devreye alıyor. Ülkenin atık yönetimi politikalarında standart bir altyapı oluşturmayı hedefleyen sistem kapsamında, üzerinde "Depozitosu Olan Ambalajlar" (DOA) logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek şişelerini iade eden tüketicilere ambalaj başına 1 TL teşvik ödemesi yapılıyor.

Daha önce pilot bölgelerde sınırlı noktalarla test edilen model, tüm ülke yüzeyine yayılarak standart bir döngü modeli haline geliyor. Uygulamanın temel mekanizması, ürün maliyetine yansıyan depozito bedelini dijital iade yöntemiyle tüketiciye geri kazandırma esasına dayanıyor. Kullanıcıların iade süreçlerini başlatabilmesi için akıllı telefonlarına uygulamanın resmi yazılımını indirmeleri ve dijital bir cüzdan hesabı oluşturmaları gerekiyor.

İklim Değişikliği Bakanlığı

Tüketiciler, boş içecek ambalajlarını belirlenen iade makinelerine veya yetkili geri dönüşüm noktalarına teslim edebiliyor. İşlem sırasında uygulama üzerinden oluşturulan standart QR kod makineye okutuluyor; hazneye bırakılan malzemenin uygunluğu optik okuyucular tarafından otomatik olarak doğrulanarak teşvik bedeli doğrudan kullanıcının dijital profiline aktarılıyor.

Dijital cüzdan entegrasyonu ve günlük 200 adet iade kotası

Mobil platformlarda biriken bakiyeler, geleneksel bankacılık sistemiyle entegre bir yapıda değerlendirilebiliyor. Uygulama üzerinden takip edilen tutarlar doğrudan banka hesaplarına transfer edilebiliyor, yetkili ATM'lerden nakit olarak çekilebiliyor ya da entegrasyon sağlanan perakende noktalarında alışveriş sırasında kullanılabiliyor. Bireysel kullanıcılara getirilen günlük en fazla 200 ambalaj iade kotası ile ayda azami 6.000 TL'ye kadar bakiye oluşturulmasına olanak tanınıyor.

Sistemin sürdürülebilir şekilde çalışması ve optik okuyucuların veri işleyebilmesi için tüketicilerin ambalaj formlarını koruması hayati önem taşıyor. Makinelerin barkodları sorunsuz tarayabilmesi için plastik ve alüminyum kutuların ezilmemiş olması, kapakların ürünle birlikte sunulması ve Logonun belirginliğini koruması şart koşuluyor. Formu bozulan veya dış etiketi sökülen ambalajlar otomatlar tarafından reddediliyor.

Yıllık 25 milyar ambalaj ve 30 milyar liralık finansal hedef

Yeni sistem altyapısıyla yılda 25 milyar adet ambalajın

Resmi raporlamalara göre her yıl milyarlarca içecek ambalajının evsel atıklarla birlikte doğaya karışması, makro ölçekte ciddi bir hammadde israfı yaratıyor. Yeni sistem altyapısıyla yılda 25 milyar adet ambalajın kapalı devre döngü içine alınması ve bu geri kazanımın Türkiye ekonomisine senelik yaklaşık 30 milyar TL tutarında net katkı sağlaması hedefleniyor. Geri dönüşümle sağlanacak bu kapasite, hammadde ithalatını azaltmanın yanı sıra enerji tasarrufu parametrelerini de doğrudan destekliyor.

Bireysel tüketicilerin yanı sıra oteller, büyük kapasiteli restoranlar ve kafelerin de kendi atıklarını saha operatörlerine toplu teslim ederek döngüye katılmaları bekleniyor. Altyapının 2026'da öngörülen hedefler doğrultusunda tam kapasiteye ulaşması halinde, karbon emisyonu düşüş oranları ve endüstriyel hammadde maliyetleri üzerindeki nihai etki yakından izlenecek.