Askeri harcamalar rekor kırdı: Dünya silahlanıyor

Küresel Militarizasyon Zirvede

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan son rapora göre, küresel askeri harcamalar 2023 yılında rekor bir seviyeye ulaştı. Toplam harcamalar, bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 6,8 artış göstererek 2 trilyon 443 milyar dolara yükseldi. Bu oran, 2009 yılından bu yana kaydedilen en keskin yıllık artış olarak dikkat çekiyor.

Rapora göre, dünya genelinde beş coğrafi bölgenin tamamında askeri harcamalarda artış yaşandı. Bu durum, 2009'dan beri ilk kez gözlemlenen bir eğilim olarak küresel güvenlik ortamındaki bozulmaya işaret ediyor. En önemli artışlar Avrupa, Asya, Okyanusya ve Orta Doğu'da kaydedildi.

Çatışmalar ve Gerilimler Bütçeleri Büyütüyor

Harcamalardaki bu benzeri görülmemiş artışın arkasındaki ana itici güçler, dünya genelinde devam eden savaşlar ve artan jeopolitik gerilimler oldu. Özellikle Ukrayna'daki savaş, Avrupalı devletlerin savunma bütçelerini önemli ölçüde artırmasına neden oldu. Ukrayna'nın askeri harcamaları %51 artarak 64,8 milyar dolara ulaştı ve ülke, en çok harcama yapan 11. ülkeden 8. sıraya yükseldi. Rusya'nın harcamaları ise %24 artışla tahmini 109 milyar dolara çıktı.

Orta Doğu'da da on yılın en yüksek yıllık büyüme oranı yakalandı. Bölgedeki askeri harcamalar yüzde 9 artışla 200 milyar dolara ulaştı. Suudi Arabistan, İsrail ve Türkiye bölgedeki artışa öncülük eden ülkeler oldu. Asya ve Okyanusya'da ise Çin'in 29 yıldır aralıksız artan askeri harcamaları, bölgedeki komşularını da savunma kapasitelerini güçlendirmeye itiyor. Japonya ve Tayvan, Çin'in artan askeri gücüne karşı bütçelerini önemli ölçüde yükseltti.

Türkiye'nin Sıralamadaki Yeri ve Artan Harcamaları

Türkiye, SIPRI raporunda dikkat çeken ülkeler arasında yer aldı. Ülkenin askeri harcamaları, 2023 yılında bir önceki yıla göre %37'lik bir sıçrama yaparak 15,8 milyar dolara yükseldi. Bu artışla Türkiye, en çok askeri harcama yapan ülkeler sıralamasında 22. sırada yer aldı.

Türkiye'nin savunma bütçesindeki bu belirgin artış, özellikle Irak ve Suriye'de yürütülen sınır ötesi askeri operasyonlar ve yerli savunma sanayii projelerine verilen ağırlık ile açıklanıyor. Daha önceki yıllarda yaşanan ekonomik zorluklar nedeniyle harcamalarda bir düşüş gözlemlenirken, 2023'teki bu yükseliş, Türkiye'nin askeri kapasitesini ve bölgesel etki alanını güçlendirme kararlılığını gösteriyor.

Küresel silahlanma eğiliminin gelecekte de devam etmesi bekleniyor. SIPRI araştırmacıları, devletlerin askeri güce öncelik vermesinin barış ve güvenlik için risk oluşturduğunu belirtiyor. Bu durum, kaynakların kalkınma ve insani ihtiyaçlar yerine askeri alanlara yönlendirilmesi endişesini de beraberinde getiriyor.