Almanya'da AfD Etkinliğinde Başbakanı Hedef Alan Sanatçıya Şiddet Söylemi Soruşturması

Almanya'da Dessau-Roßlau Savcılığı, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin düzenlediği bir siyasi toplanmada Başbakan Friedrich Merz ve eski Başbakan Angela Merkel hakkında şiddet içerikli ifadeler kullanan kabare sanatçısı Uwe Steimle hakkında resmi soruşturma başlattı. Salı akşamı gerçekleşen etkinlikte eski ve mevcut hükümet liderlerini hedef alan performans, hukuk mercileri tarafından kamu düzenini bozmaya yönelik bir tehdit olarak kayda geçti.

Dosyaya yansıyan kayıtlar, siyasetçilere yönelik mizah adı altında üretilen şiddet eylemi fantezilerinin hukuki sınırları aştığına işaret ediyor.

Eyalet seçimlerinin yapılacağı eylül ayı öncesinde Saksonya-Anhalt bölgesindeki Dessau-Roßlau kentinde düzenlenen buluşma, bölgedeki siyasi gerilimin yüksek olduğu bir dönemde hayata geçirildi. Etkinliğe partinin eyalet seçimlerindeki liste başı adayı Ulrich Siegmund ve AfD Eş Başkanı Tino Chrupalla da izleyici olarak katıldı.

Sanatçının sahne performansı sırasında sarf ettiği sözlerin, hem katılımcı kitlesi hem de parti yönetimi tarafından açık biçimde desteklenmesi, etkinliği yasal bir incelemenin merkezine çekti.

AfD etkinliğinde yükselen siyasi şiddet söylemleri

Merkel'in tablosu üzerinden yapılan infaz iması

Sanatçının sahne performansında hedef aldığı ilk politik figür, Almanya'nın eski lideri Angela Merkel oldu. Steimle, Merkel'i aşağılamak amacıyla Almancada dişiler için kullanılan tanımlığı reddederek, nesneler ve hayvanlar için kullanılan artikeli tercih etti.

Sanatçı daha sonra Fransız ressam Jeremie Queyras'ın, Başbakanlık binasındaki eski başbakanlar galerisi için hazırladığı Merkel portresine atıfta bulunarak tasvirin ayakta yapılmış olmasını eleştirdi. Steimle'nin, Merkel'in yakında hapis cezasına çarptırılacağı için cezaevinde mecburen oturacağını iddia etmesi salonda alkışlarla karşılandı.

Söyleminin dozunu giderek artıran kabare sanatçısı, eski Başbakan'ın akıbetiyle ilgili açık bir senaryo çizerek kendisinin öncelikle asılacağını belirtti. Sanatçı, konuşmasının devamında, "Eğer tüm ipler koparsa ya da çivi kırılırsa, işte o zaman onu duvara dayarız" diyerek doğrudan bir şiddet mizansenini tamamladı.

Olay anına ilişkin verilere göre, AfD'nin üst düzey yöneticileri Siegmund ve Chrupalla, bu ağır ifadeleri gülümseyerek dinledi ve Merkel'e yönelik sözlerini destekleyen kalabalığa eşlik etti.

Başbakan Merz ve Stauffenberg suikastı benzetmesi

Merkel'in ardından mevcut Başbakan Friedrich Merz'i hedef alan performans sanatçısı, Alman tarihinin en bilinen suikast girişimlerinden birine atıfta bulundu. Sanatçı, Başbakan'ı gördüğünde aklına suikastçı figürünün geldiğini belirterek, "Stauffenberg, asıl ona gerçekten ihtiyaç duyulduğunda nerede?" sorusunu yöneltti.

Steimle bu sözlerle, 1944 yılında diktatör Adolf Hitler'e başarısız bir bombalı saldırı düzenleyen Claus Schenk Graf von Stauffenberg'in eylemini mevcut hükümete uyarladı. Lidere yönelik düzenlenen silahlı saldırı iması izleyicilerden büyük destek görürken, AfD'li siyasi yöneticilerin bu suikast tezahüratlarına doğrudan katılmamaya özen göstermesi dikkat çekti.

Madde 126 kapsamında başlatılan şüpheli incelemesi Sürecin kamuoyuna yansımasının ardından yerel basın kaynaklarının ulaştığı savcılık, sanatçı hakkındaki soruşturmanın başlatıldığını resmen teyit etti. Dessau-Roßlau Savcılığı sözcüsü, dosyanın Alman Ceza Kanunu'nun 126.

maddesi çerçevesinde yürütüldüğünü açıkladı. İlgili kanun bendi, suç işleme tehdidiyle kamu düzenini bozma eylemini kapsıyor ve toplumsal barışı hedef alan şiddet beyanlarını ifade özgürlüğü şemsiyesinden çıkarıyor.

Yetkililer, sahnedeki söylemlerin sanatsal bir hiciv değil, kamuoyunda infial yaratabilecek somut şiddet fantezileri olduğu tespiti üzerinden yasal süreci işletiyor.

Suikast ve şiddet çağrılarının hedefindeki siyasetçiler ise yargı sürecine şahsi bir başvuruyla dahil olmayacaklarını bildirdi. Başbakanlık ofisinden edinilen bilgiye göre, Friedrich Merz kendisine yöneltilen hakaretler hakkında bireysel suç duyurusunda bulunmama kararını sürdürüyor.

Angela Merkel'in çalışma ekibi de, eski Başbakan'ın uzun görev süresi boyunca ve sivil hayata geçişinin ardından hiçbir hakareti şikayet konusu yapmadığını hatırlattı. Mağdur tarafında resmi bir başvuru bulunmamasına rağmen savcılığın resen harekete geçmesi, şüpheli eylemin yasal ağırlığını gösteriyor.

Soruşturmanın ilerleyen aşamaları, Almanya'da sahne sanatları şemsiyesi altındaki siyasi eylemlerin hukuki sınırlarını yeniden çizecek emsal bir karar ortaya çıkarabilir. Savcılığın sanatçı hakkında bir iddianame hazırlaması durumunda, bu davanın ufuktaki Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde partilerin kampanya dinamiklerini bütünüyle yeniden şekillendirmesi bekleniyor.