Afrika’dan ilaç keşfinde yeni umut

İlaç keşfi genellikle ABD, Avrupa ve Asya merkezli ilerlerken, Cape Town’daki University of Cape Town bünyesinde yer alan H3D (Holistic Drug Discovery and Development) Merkezi , bu dengeleri değiştirmeyi hedefliyor.

Merkezin kurucusu Kelly Chibale, ilaç geliştirme sürecini “bir masal yolculuğu”na benzetiyor ve doğru molekülü bulmanın sabır gerektirdiğini söylüyor.

Afrika merkezli ilaç geliştirme

H3D, özellikle Afrika’yı etkileyen hastalıklara odaklanıyor:

• Sıtma

• Tüberküloz

• Antimikrobiyal direnç

Chibale’ye göre Afrika, kendi sağlık sorunlarını çözmek için gerekli bilimsel altyapıya sahip nadir merkezlerden biri.

İlaçlar aslında birer molekül

Chibale, ilaç geliştirmeyi kimya perspektifinden şöyle açıklıyor:

“Bir ilaç bir moleküldür. Ve moleküller kimyasal yapılardır.”

Bu yaklaşım, laboratuvarda yeni bileşikler tasarlayarak hastalıklarla savaşmayı mümkün kılıyor.

Afrika’ya dönüş kararı

ABD ve İngiltere’de akademik çalışmalar yapan Chibale, kariyerinin bir noktasında ülkesine dönme kararı aldı.

Amaç: Afrika’da dünya standartlarında bilim yapılabileceğini göstermek ve yetenekleri kıtada tutmak.

Gerçek dünyaya uzanan araştırmalar

H3D ekibi:

• On binlerce molekülü test ediyor

• Robotik sistemlerle analiz yapıyor

• En etkili bileşikleri geliştiriyor

Bu çalışmalar, bir süre önce sıtma tedavisi için umut vadeden bir molekülün insan denemelerine kadar ilerlemesini sağladı.

Bölgesel farklılıklar önemli

Afrika’nın genetik çeşitliliği nedeniyle ilaçların etkisi kişiden kişiye değişebiliyor.

Bu yüzden merkez:

• Karaciğer örnekleri

• Bilgisayar modellemeleri

kullanarak doğru dozları belirlemeye çalışıyor.

Amaç: Afrika’da bilimsel ekosistem kurmak

Chibale’nin hedefi sadece ilaç geliştirmek değil;

• Yetenekli bilim insanlarını kıtada tutmak

• Araştırma kapasitesini artırmak

• Afrika merkezli inovasyonu güçlendirmek

Küresel bilim camiasında dikkat çekiyor

H3D, dünya genelinde önemli bir referans noktası haline gelmiş durumda. Uzmanlara göre bu model, özellikle gelişmekte olan ülkelerde de uygulanabilir.