15 yaş altına sosyal medya yasağı Resmi Gazete'de

Sosyal medya düzenlemesi, 15 yaş altına hesap yasağı getirirken daha büyük çocuklar için gizli hesap ve ebeveyn denetimi öngörüyor.

Aktarılan yönetmelik hükümlerine göre platformlar, yaş sınırını karşılamayan çocuklara hizmet veremeyecek; sınırı karşılayan çocukların hesaplarında ise ayrı koruma kuralları uygulayacak. Böylece düzenleme, yalnızca hesap açma koşullarını değil, çocukların platformlarda kimlerle iletişim kurabileceğini ve hangi özellikleri kullanabileceğini de belirliyor.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, Resmi Gazete'de yayımlandı. Metin, sosyal ağ sağlayıcılarının yaş kontrolü, çocuklara yönelik hizmet tasarımı ve ebeveyn araçları konusundaki yükümlülüklerini birlikte düzenliyor.

Çocuk hesapları gizli olarak açılacak

Yönetmelik, 15 yaşını tamamlayan çocukların hesaplarında gizliliği başlangıç ayarı haline getiriyor. Platformların bu kullanıcılar için yüksek seviyede veri koruması sağlaması ve hesapları varsayılan olarak gizli tutması gerekiyor; koruma, çocuğun sonradan yapacağı bir ayar değişikliğine bırakılmıyor.

Ayrı hizmet kapsamındaki çocuk hesaplarında canlı yayın özelliği kullanılamayacak ve kullanıcıya göre kişiselleştirilen reklamlar gösterilemeyecek. Düzenlemede aktarılan reklam kısıtlaması bu reklam türünü hedefliyor; sunulan bilgiler, çocuk hesaplarında bütün reklam biçimlerinin yasaklandığını söylemek için dayanak oluşturmuyor.

Mesajlaşmada da çocuğun takip tercihine bağlı bir sınır uygulanacak: Çocuk kullanıcıya yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek. Çocuk hesabını kimlerin takip ettiği ve hesabın kimleri izlediği ise diğer kullanıcılara gösterilmeyecek; bu bilgiler için de görünürlük kısıtlaması getiriliyor.

Platformların alacağı önlemlerde çocuğun üstün yararı ve gelişim gereksinimleri esas alınacak. Yönetmelik, bedensel ve zihinsel gelişimin yanı sıra psikolojik, toplumsal ve duygusal ihtiyaçların da dikkate alınmasını istiyor; yükümlülük yalnızca hesap gizliliği veya mesaj ayarlarıyla sınırlı tutulmuyor.

e-Devlet belirteci yaş eşiğini doğrulayacak

Yeni hesap başvurularında kontrol, e-Devlet Kapısı aracılığıyla sağlanan yaş doğrulama belirteci kullanılarak yapılacak. Yönetmeliğe göre sağlayıcı, hesap oluşturulurken bu kontrolü gerçekleştirecek ve 15 yaşından küçük olduğu saptanan başvuru sahibinin hesap açmasına onay vermeyecek.

Doğrulama sürecinin amacı kullanıcının kimliğini belirlemek değil, gerekli yaş koşulunu karşılayıp karşılamadığını tespit etmek olacak. Kişisel verilerin korunmasını esas alan yönetmelik, kullanılacak yöntemlerin bu ayrımı gözetmesini öngörüyor; yaş kontrolü ile kimlik tespitini aynı işlem olarak tanımlamıyor.

Teknik altyapı için de güvenilirlik şartı getiriliyor: Doğrulama yöntemlerinin yanlış yaş beyanlarına ve sistemi yanıltma girişimlerine dayanıklı olması gerekiyor. Yaş eşiğini karşılayan çocuk kullanıcılar ise bu kontrolün ardından çocuklara ayrılan hizmet kurallarına tabi olacak; doğrulama, onlar için kısıtlamasız kullanım anlamına gelmeyecek.

Mevcut hesaplarda son tarih mart

Ebeveynlere sunulacak araçlar, hesap ayarlarını yönetme, kullanım süresine sınır koyma ve ücret gerektiren işlemlere izin verme olanaklarını kapsayacak. Bu araçları sağlamak platformlar için zorunlu olacak; ebeveyn denetimi, sağlayıcıların tercihine bırakılan ek bir hizmet olarak düzenlenmiyor.

Yönetmelik için yürürlük günü 1 Kasım olarak belirtilirken mevcut hesapların yaş kontrolünü tamamlaması için son tarih 31 Mart 2027 olarak veriliyor. Böylece yeni hesapların açılışındaki doğrulama ile halihazırda kullanılan hesapların kontrolü için farklı uygulama aşamaları tanımlanıyor.

Kontrol sonucunda sahibinin 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan mevcut hesaplar kapatılacak. Geçiş sürecinde platformların yükümlülüğü, yalnızca yeni başvuruları değerlendirmekle sınırlı kalmayacak; mevcut kullanıcıların yaş durumunu belirlemeyi ve gerekli hesap kapatma işlemlerini de kapsayacak. Çocuk kullanıcılar için erişimin sürmesi, yaş koşulunun karşılanmasına ve ayrıştırılmış hizmet kurallarının uygulanmasına bağlı olacak.