12. Yargı Paketi TBMM’ye geliyor: Duruşmaya 3 ay sınırı

12. Yargı Paketi gelecek hafta TBMM Başkanlığına sunulacak. Teklif, duruşma aralarına üst sınır, e-Duruşma kullanımına genişleme ve IBAN paylaşımına yeni suç tanımı içeriyor.

AKP milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler’in başkanlığında teklif üzerindeki çalışmalarını tamamladı. Kanun teklifinin Meclis’e sunulmasının ardından komisyon ve Genel Kurul süreci başlayacak.

Hukuk davalarında hedef: Duruşmalar arası 3 ayı geçmesin

Teklifin öne çıkan başlıklarından biri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) yapılacak değişiklik. Buna göre hukuk yargılamalarında duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan uzun olamayacak.

Düzenleme, yargılamaların “makul sürede” sonuçlandırılması hedefiyle ilişkilendiriliyor. Uygulamada duruşmaların ileri tarihlere verilmesi, davaların uzamasına yol açan temel etkenler arasında sayılıyor.

Ancak teklif, her dosyada aynı takvimin uygulanamayacağı gerekçesiyle istisna da öngörüyor. Bilirkişi incelemesinin işin niteliği gereği uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat yapılması gibi zorunlu durumlarda hâkim, gerekçesini yazarak daha uzun bir süre belirleyebilecek.

e-Duruşma kapsamı genişliyor, ön inceleme de çevrimiçi olacak

Teklifte dijital yargı araçlarının daha yaygın kullanılması da yer alıyor. Buna göre e-Duruşma sisteminin kapsamı büyütülecek ve ön inceleme duruşmalarının da e-Duruşma üzerinden yapılabilmesi sağlanacak.

Bu adım, tarafların ve avukatların fiziki katılım zorunluluğunu azaltarak zaman ve maliyet yükünü düşürmeyi amaçlıyor. Aynı zamanda, duruşma planlamasında yaşanan gecikmelerin bir bölümünün teknik ve idari araçlarla azaltılabileceği değerlendirmesine dayanıyor.

Ön inceleme, davanın iskeletinin kurulduğu kritik aşamalardan biri olduğu için değişiklik, yargılamanın erken safhasında hızlanma sağlayabilecek bir düzenleme olarak görülüyor. Uygulamadaki etki ise altyapı kapasitesi ve mahkemelerin iş organizasyonuna bağlı olacak.

IBAN paylaşımı ayrı suç olacak, ceza hapis

Teklif, Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) da önemli bir değişiklik öngörüyor. Haksız menfaat sağlamak amacıyla hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşmak, ayrı bir suç olarak tanımlanacak ve hapis cezası yaptırımı getirilecek.

Yeni suç ihdasıyla birlikte, hesap bilgisini paylaşanlar ile bu hesapları dolandırıcılık faaliyetlerinde kullandıranlar bakımından cezalandırma rejimi de değişecek. Mevcut uygulamada “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirilebilen bazı fiillerin, yeni suç başlığı altında ele alınması planlanıyor.

Düzenleme, son yıllarda artan dijital dolandırıcılık yöntemlerinde “hesap kiralama/hesap kullandırma” pratiklerinin hedef alınmasına yönelik bir adım olarak öne çıkıyor. Meclis görüşmelerinde, suçun kapsamı ve kötüye kullanımı engelleyecek ölçütler yakından izlenecek.

Teklifte temyiz sürecine dönük bir başlık da bulunuyor. Bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemesi kararlarının yalnızca “görevsizlik” veya “yetkisizlik” gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulamamasına yönelik bir düzenleme yapılacak.

Ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda bazı kanunlarda değişiklik öngörülerek hukuki boşlukların giderilmesi amaçlanıyor. Bundan sonraki adım, teklifin TBMM’ye sunulmasıyla birlikte komisyon takviminin netleşmesi ve maddeler üzerinde olası değişikliklerin gündeme gelmesi olacak.